Izložba "Sevdisanje slikom": Umjetnost emocije koja nadilazi granice sevdaha

Izložba Sevdisanje slikom Nebojše Dimovskog otvara prostor promišljanja sevdaha izvan njegovog uobičajenog muzičkog okvira, pozicionirajući ga kao slojevito nematerijalno naslijeđe čija se suština ne iscrpljuje u formi pjesme, već u iskustvu emocije.

Kao takav, sevdah se ovdje ne pojavljuje kao predmet nostalgije ili folklorne reprezentacije, nego kao univerzalni jezik unutrašnjih stanja – bola, dostojanstva, čežnje i tihe snage koji nadilazi historijske, generacijske i medijske granice.

U središtu ovog slikarskog ciklusa nalaze se portreti interpretatora sevdalinke, prikazani u crno-bijeloj paleti, kao figure koje ne predstavljaju tek pojedince, već nose i utjelovljuju jedno dublje, zajedničko emotivno pamćenje. Crno-bijeli slikarski jezik funkcioniše kao svjesna distanca od spektakla i dekorativnosti, usmjeravajući pažnju na izraz, pogled i unutrašnje stanje portretisanih figura.

Trending

Putin: "Rusiju ne zanima tema Grenlanda, ali imamo iskustvo u rješavanju sličnog pitanja"

Time se interpretatori sevdaha pojavljuju kao simboličke tačke prenosa, živi nosioci nematerijalnog naslijeđa čija se vrijednost ne iscrpljuje u biografiji ili izvođačkoj vještini, već u sposobnosti da emociju prenesu, zadrže i učine trajnom. Njihova lica postaju prostori u kojima se sevdah prelama između ličnog iskustva i kolektivnog osjećanja.

Sevdah se ovdje pojavljuje kao iskustvo koje živi isključivo kroz čovjeka kroz njegov pogled, tišinu i unutrašnju napetost. Dimovski se u ovom ciklusu ne bavi portretom kao reprezentacijom slave ili historijske važnosti. Naprotiv, njegovi prikazi interpretatora lišeni su narativnih i deskriptivnih elemenata koji bi ih vezali za konkretan trenutak ili anegdotalni kontekst. Portreti su svedeni, gotovo meditativni, čime autor uspostavlja vizuelni ekvivalent sevdaha – osjećanja koje traje u tišini, između izgovorenog i prešućenog. U toj suzdržanosti, figure djeluju izdvojeno iz vremena, pozicionirane u prostoru trajanja...

Sevdisanje slikom nudi vrijedan primjer kako se nematerijalno naslijeđe može interpretirati savremenim likovnim jezikom, bez njegove folklorizacije ili arhiviranja u statične forme. Ovdje se sevdah ne predstavlja kao zatvoren historijski fenomen, već kao živa praksa, čije postojanje zavisi od pojedinaca koji je nose, interpretiraju i emocionalno reaktiviraju. Interpretatori sevdalinke, prikazani na platnima, postaju medij između prošlosti i sadašnjosti.

Povezujući sevdah sa širim krugom srodnih emotivnih tradicija, poput fada i flamenka, Dimovski potvrđuje njegov univerzalni karakter. Ipak, ono što sevdah izdvaja jeste njegova intimna mjera, potreba za unutrašnjim slušanjem. Upravo tu mjeru autor uspijeva prenijeti slikom, koristeći portret kao prostor susreta.

Sevdisanje slikom nije izložba o muzici, niti o biografijama njenih izvođača. Ovo je izložba o licima kroz koja se nematerijalno pamti. Kroz crno-bijele portrete, Dimovski podsjeća da kulturno naslijeđe ne postoji izvan ljudi koji ga nose i da njegovo trajanje zavisi od naše sposobnosti da se zaustavimo, pogledamo i sevdišemo.

I mi smo, prateći tu logiku, dio tog procesa: svjedoci vremena i privremeni nosioci jedne trajne emocije, starije i trajnije od nas samih.