Šta građani RS zaista misle o situaciji u entitetu? Objavljeni rezultati najnovijeg istraživanja

Asocijacija studenata Srebrenice u okviru projekta "Zagovaranje javnih politika u izbornom procesu" provela je analizu trendova punoljetnih građana entiteta RS o općoj situaciji u entitetu i predsjedničkoj kandidaturi Ćamila Durakovića na predstojećim Opštim izborima.

Cilj istraživanja bio je uporediti stavove i trendove bošnjačkog i srpskog segmenta biračkog tijela o ključnim društvenim, ekonomskim i političkim pitanjima.

Nalazi pokazuju da oba etnička segmenta dijele izrazito negativnu ocjenu opšte situacije u entitetu. Prosječne ocjene ekonomske situacije iznose 1,97 kod srpskih i 1,71 kod bošnjačkih ispitanika na skali od 1 do 5, dok sigurnosna situacija bilježi još niže ocjene kod bošnjačkih ispitanika, s prosjekom od 1,64.

Više od 60% i srpskih i bošnjačkih ispitanika kao prioritetne probleme navodi nezaposlenost i ekonomsku neizvjesnost, a gotovo jednak udio ističe korupciju i kriminal. Odlazak mladih iz RS zabrinjavao je 52% srpskih i 64% bošnjačkih ispitanika, što ga svrstava u tri najistaknutija problema u oba segmenta. Više od polovine ukupnog uzorka navodi da se situacija u RS pogoršala u prethodnih 12 mjeseci, 53% srpskih i 71% bošnjačkih ispitanika. Na ovom planu, razlike između dva segmenta su stepenovane, ali ne i suštinski suprotne, što ukazuje na zajednički prostor nezadovoljstva relevantan za predizbornu debatu.

Kada je riječ o prepoznatljivosti Durakovića, ukupna prepoznatljivost iznosi 63% u srpskom i 82% u bošnjačkom segmentu. Svjesnost o predsjedničkoj kandidaturi znatno je niža od opšte prepoznatljivosti: u srpskom segmentu svega 17% ispitanika zna da se Duraković kandiduje za predsjednika, dok je u bošnjačkom segmentu taj udio 47%. Ocjena dosadašnjeg rada u funkciji Potpredsjednika RS pozitivna je kod 76% bošnjačkih ispitanika koji kandidata prepoznaju, a kod srpskih ispitanika dominira neutralna ocjena od 42%, uz podjednaku raspodjelu između onih koji ga ocjenjuju pozitivno i onih koji ga ocjenjuju negativno, s po 26% i 32%.

Glasačka namjera varira značajno po segmentima i izbornim scenarijima. Bošnjački ispitanici svjesni kandidature iskazuju stabilnu podršku od 78%, od čega 45% sigurno planira glasati za Durakovića. Kod srpskih ispitanika svjesnih kandidature, 74% izjavljuje da sigurno neće glasati za njega. Scenarij-pitanja za srpski segment pokazuju da taktički potencijal postoji, ali je uvjetovan konkretnom izbornom konfiguracijom. Kod srpskih glasača opozicije, 59% bi glasalo za Durakovića u scenariju u kojemu on ima najveće izglede za pobjedu, a nijedna opoziciona stranka nema realnih šansi. Kod glasača vladajuće stranke taj udio pada na 12%, dok bi 47% neodlučnih srpskih birača razmotrilo glasanje za njega.

Teme predsjedničke platforme ocjenjivane su po relevantnosti za sve građane RS. Ekonomija i zapošljavanje, zdravstvo i pristup liječenju te pitanje ostanka mladih u RS bilježe visoku relevantnost u oba segmenta, s udjelima između 64% i 71%. Nasuprot tome, teme ravnopravnosti nevećinskih zajednica, ravnopravnosti u obrazovanju, statusa civilnih žrtava i ravnopravnosti jezika i pisma izrazito su polarizovane: relevantnost im ocjenjuje između 17% i 24% srpskih ispitanika, nasuprot 74% do 82% bošnjačkih. 

Ovaj raspored nalaza opisuje strukturnu razliku u prioritetima dva segmenta, koja je prisutna bez obzira na kandidaturu, a koju istraživanje nastoji dokumentovati kao polazište za informisaniju javnu raspravu.

Asocijacija studenata Srebrenice poziva sve relevantne aktere i medije da rezultate tumače u skladu s navedenim metodološkim ograničenjima uzorka.