Sve više mladih desničara u Evropi

Ekstremna desnica jača širom Evrope, a posebno je privlačna mlađima od 30 godina, pokazuje istraživanje koje je u ponedeljak u Bruxellesu objavio britanski istraživački institut Demos, prenose E-novine.

Istraživanje je sprovedeno preko društvene mreže Facebook, a u njemu je učestvovalo više od 11.000 ispitanika iz 14 grupa ekstremne desnice iz 11 evropskih zemalja. Anonimna anketa je pokazala da su njihovi strahovi od budućnosti usredsređeni na kulturni identitet, posebno zbog imigracije i širenja islama.

"U cijeloj Evropi, mladi ljudi se osjećaju da su ih tradicionalne stranke i njihovi predstavnici napustili i pokazuju simpatije prema populističkim grupama", upozorava autor istraživanja Jamie Bartlett. Dok je veliki broj evropskih zemalja usredsređen na stanje privrede, kako ukazuje Bartlett, na pomolu je nova kriza povjerenja.

Ispitanici su osudili i posljedice globalizacije koja uništava "prava radnika". Oni kažu da su izgubili vjeru u vladu, evropske institucije i pravosudni sistem, navodi Demos.

Sve veće neprijateljstvo se osjeća prema Evropskoj uniji. Velika većina pristalica svih grupa, osim italijanske Sjeverne lige, smatra EU traćenjem novca sa neadekvatnom zaštitom spoljnih granica i drži je odgovornom za gubitak kulturnog identiteta.   

„Ima ih više stotina hiljada širom Evrope. Oni su razočarani u politički mainstream i evropske institucije i zabrinuti su zbog narušavanja njihovog kulturnog i nacionalnog identiteta, te se okreću populistima, koje smatraju sposobnijim za rješavanje problema na koje se žale“, kaže Bartlett. "Po njima, glavne političke stranke su izgubile kontakt sa stvarnošću ... ne mogu da odgovore na teškoće sa kojima se svakodnevno susreću".

Mladi i nezaposleni

Dok je većina ispitanih odbacuje nasilje, 26 odsto njih smatra “da je ono prihvatljivo ako bi se njime postigao cilj”. Među sljedbenicima francuske organizacije Bloc Identitaire i italijanske CasaPound, preko 40 posto ispitanika ima taj stav.

Po zemljama, pristalice francuskih ekstremističkih partija se najviše žale na imigraciju, dok pristalice stranke holandskog ksenofoba Gerta Wildersa islam smatraju najvećom prijetnjom.  

Kako se zaključuje u istraživanju, mladost pristalica ekstremnih desničarskih ideja  je njihov zajednički imenilac. Reklamni alat Facebooka je omogućio analiziranje podataka gotovo 450.000 pristalica iz 14 ekstremističkih organizacija. Gotovo dvije trećine njih je bilo mlađe od 30 godina, a tri četvrtine čine muškarci, prosječno nezaposleni. Kao odgovor na pitanje šta ih je navelo da se učlane u određene partije, ispitanici u anketama su mnogo češće navodili islam i imigraciju nego ekonomske probleme. 

U istraživanju se zato ističe da ove zabrinutosti treba ozbiljno shvatiti, a Bertlett poručuje evropskim zvaničnicima da moraju da se "trgnu, saslušaju i odgovore".

Emine Bozkurt, holandska poslanica koja se nalazi na čelu antirasističkog lobija u Evropskom parlamentu smatra da rezultati pokazuju da se nalazimo na “raskrsnici u evropskoj istoriji”.

“Za pet godina ćemo doživjeti porast mržnje i podjelu društva, uključujući ultra-nacionalizam, ksenofobiju, islamofobiju i antisemitizam, ili ćemo biti u stanju da se izborima sa ovim užasnim tendencijama”, kaže ona za Guardian.

Islamofobija kao novi antisemitizam

Podaci za studiju sa većinom prikupljani u julu i augustu, prije pogoršanja finansijske krize u eurozoni. U izvještaju se ističe antiimigrantski osjećaj, posebno prema muslimanima. 

“Dok je antisemitizam bio ujedinjujući faktor kod ekstremno desničarskih partija u prvoj polovini 20. vijeka, islamofobija je postala taj faktor početkom 21. vijeka, kaže Thomas Klau iz Evropskog savjeta za međunarodne odnose.

Partije koje promovišu antiimigrantske i islamofobne ideje su se proširile van svojih historijskih uporišta u Francuskoj, Italiji i Austriji na tradicionalno liberalnu Holandiju i Skandinaviju i danas imaju značajnu parlamentarnu moć u osam država.

U drugim nacijama je primijećen rast nacionalističkih uličnih pokreta, kao što je Engleska odbrambena liga (EDL), prenosi Guardian. Međutim, eksperti kažu da su duboke čizme i demonstracije samo dio slike, nove generacije prate te organizacije online i upijaju populističke ideje, posebno preko Facebooka. Većina partija i pokreta imaju značajno veći broj pristalica na internetu nego u formalnom članstvu.

Ekstremno desna Britanska nacionalna partija i austrijska Slobodarska stranka imaju pojedinačno preko 80.000 pristalica na Facebooku, od toga je 32 posto njihovih sljedbenika mlađe od 21 godinu. 

Studija je sprovedena tri mjeseca nakon što je Anders Breivik, ekstremni desničar iz Norveške, ubio 69 ljudi u omladinskom kampu nedaleko od Osla. Iako su ga se grupe odrekle, policijskom istragom njegovih kontakata otkriveno je da se širom Evrope vode online diskusije o antiimigrantskim i nacionalističkim idejama.

Demos navodi da istraživanje pokazuje da je približavanje virtualne i realne političke aktivnosti način na koji se milioni  ljudi, posebno mladih, u 21. vijeku odnose prema politici. Izazovi za evropske političare, koji sa jednog kriznog samita trče na drugi, su da učine sve kako ova otuđena generacija ne bi potpuno odbacila civilno društvo.