Politico: Kako su mladi iz Moldavije obučavani u Srbiji i BiH za tajne ruske operacije

Sudski procesi u Moldaviji otkrivaju mrežu Rusije za regrutovanje, obuku i slanje špijuna i sabotera u inostranstvo.

Kada je Anatoli Prizenco upoznao Maxima Roșcu ispred prodavnice u centru Kišinjeva, ponudio mu je jednostavan izlaz iz Roșcinog posla u lokalnoj automehaničarskoj radionici: plaćeno dvosedmično putovanje s aktivnostima na otvorenom.

Prema Roščinoj izjavi pred moldavijskim sudom, Prizenco mu je dao malo detalja, samo da će Roșca zaraditi između 300 i 500 dolara, dok će dalja uputstva stići od kontakta u Moskvi.

Trending

Noć za pamćenje: Zdravko Čolić održao prvi u nizu od pet koncerata u sarajevskoj Zetri

U roku od nekoliko sedmica, Roșca se našao u kampovima za obuku u Bosni i Srbiji, gdje su učesnici učili pilotiranje dronova, rukovanje zapaljivim uređajima i izbjegavanje policije tokom protesta. Moldavijske vlasti tvrde da je riječ o koordiniranoj operaciji koju podržava Rusija, s ciljem destabilizacije država poput Francuske i Njemačke.

Europske zemlje upozoravaju da Moskva vodi kampanju hibridnog rata, ciljajući unutrašnju politiku. Francuske vlasti su, pred predstojeće predsjedničke izbore, dokumentovale niz dezinformacijskih kampanja ruskih mreža. U Njemačkoj je u decembru ruski ambasador pozvan zbog sumnje da je Moskva orkestrirala cyber napade i uticala na parlamentarne izbore.

06.02.26. 12:35

Presuda u Kišinjevu: Sud u Moldaviji osudio učesnike ruskih kampova u BiH i Srbiji

Moldavijski tužioci tvrde da je Prizenco djelovao kao regruter u široj, inostranom mrežom, koja je obučila desetine ljudi za ruski utjecaj i kampanje destabilizacije. On treba da se pojavi pred sudom u Kišinjevu.

Francuske vlasti istražuju ga i kao glavnog osumnjičenog za angažovanje grupe moldavijskih državljana koji su crtali Davidove zvijezde po zidovima Pariza nakon Hamasovih napada 7. oktobra 2023. godine, što je, prema procjeni vlasti, pokušaj izazivanja političkih tenzija.

Moldavijski tužioci istražuju više od 80 osoba zbog sumnje da su podsticali masovne nerede. Dvadeset je formalno optuženo, a najmanje dvoje povezanih sa kampovima osumnjičeno je za druge operacije destabilizacije u Francuskoj i Njemačkoj.

Roșca je privukao pažnju moldavijskih vlasti 11. oktobra 2024. godine, kada je zaustavljen prilikom prelaska iz Rumunije u Moldaviju. U vozilu su pronađeni novac iz Srbije i Bosne i Hercegovine, baterijske lampe, SIM kartice, USB uređaji, dron komponenti, VR naočale i radio kontrolne jedinice, kao i šest crnih objekata opisani kao jednokratni uređaji za bacanje granata iz zraka.

21.11.25. 06:30

Otkriveni detalji: Još jedan svjedok u Moldaviji priznao učešće u ruskom kampu u BiH

Tri putnika iz minibusa osuđena su na zatvorske kazne od četiri do pet godina zbog podsticanja masovnih nereda. Roșca, koji tvrdi da je pretučen jer je odbio učestvovati u obuci, svjedočio je kao svjedok.

Prema sudskim transkriptima, učesnici su učeći pilotiranje dronova, rukovanje dimnim bombama i prepoznavanje lokacija administrativnih i vladinih zgrada, bili transportovani u Banja Luku. Instruktori su, prema moldavijskoj obavještajnoj službi, bili povezani s ruskom grupom Wagner.

Jedan od organizatora, Mircho Angelov, bio je zadužen za logistiku i dostavu hrane učesnicima. Angelov je ranije osuđen u Parizu na tri godine zatvora zbog koordinirane operacije destabilizacije u vidu crvenih otisaka ruku na zidovima Holocaust muzeja.

Danil Dilan, 22-godišnjak iz pro-ruske separatističke regije Pridnjestrovlja, osuđen je na tri godine zbog učešća u pokušaju destabilizacije događaja u Njemačkoj. Učesnici kampova su plaćani kriptovalutama preko platformi poput Trust Wallet-a.

Prizenco je, prije nego što je postao regruter, imao biznis u Moldaviji prodajući švedsku kozmetiku Oriflame, a ranije je bio povezan s Ponzi šemom ruske banke. Tužioci vjeruju da nije djelovao sam, već u saradnji sa Vladimirom Firsovom u Rusiji.

On je priznao organizovanje petoro Moldavaca da oslikaju Davidove zvijezde u Parizu, tvrdeći da je djelovao u podršci evropskim Jevrejima, dok je francuska vlada operaciju opisala kao 'neodgovornu strategiju iskorištavanja međunarodnih kriza za stvaranje zbrke i tenzija u javnoj debati'.

Moldavija je od 2024. rasturila mreže stranih operativaca obučavanih u Srbiji, Bosni i Rusiji, pokazujući da ruske mreže, koje su ciljale Moldaviju, šire svoj utjecaj i van granica zemlje.

Moldavija, smještena između Rumunije i Ukrajine, postala je ključna tačka u hibridnom ratu Rusije protiv Europe, dok proruski elementi u Pridnjestrovlju nastavljaju podržavati Moskvu, navodi Politico.