Podsjećanje / Kako su Iskrini telefoni postali ponos Jugoslavije

17. 11. 2018. u 18:21:00 Radiosarajevo.ba

Shares: 756

Telefon Iskra ETA bio je ponos jugoslovenskog i slovenačkog dizajna s kraja 1970-tih i početka 1980-tih godina 20. vijeka.

Imati ga na radnom stolu u kući ili u kancelariji, bio je znak prestiža.

Sa okruglim brojčanikom ili tastaturom, najčešće u crvenoj ali i u crnoj, bijeloj, ljubičastoj, ružičastoj, žutoj i sivoj boji ostao je podsjetnik na neka lijepa, ali prošla vremena, piše portal CDM.

Iskrini telefoni - undefined

Iskrini telefoni krasili su stolove jugoslovenskih preduzeća i domova  Foto: cdm.me

Iskra ETA bio je telefon koji je svojim dizajnom šarmirao ne samo Jugoslovene, već cijelu planetu. Za originalni dizajn je dobio nagrade i priznanja širom svijeta, a o ugledu ETA 80 najbolje svjedoči činjenica da je dio stalne postavke Muzeja moderne umetnosti u Njujorku (MoMA), kao i Muzeja moderne umjetnosti u Minhenu.

Iskrini telefoni - undefined

Iskrine telefone mnogi su pokušali kopirati    Foto: cdm.me

Proizveden je u pet miliona primjeraka, a prestižna priznanja i činjenica da nije bio zaštićen patentom učinile su da ovaj originalni dizajn bude kopiran od mnogih kompanija u svijetu, tako da se procjenjuje da je ukupno proizvedeno čak 300 miliona “klonova” ovog telefona.

Oblik ovog telefona pretrpio je brojne transformacije, od skulptoralnih do tehničkih. Najduže je u primjeni ostao klasični crni telefon od bakelita sa brojčanikom okruglog oblika na solidnom paralelopipednom postolju u donjem dijelu i viljuškastim osloncem za slušalicu u gornjem delu, sa čijim se podizanjem uspostavlja a spuštanjem prekidala telefonska veza.

Bilo je to sredinom 20. vijeka.

Telefon ETA dizajnirao je Slovenac Davorin Savnik, proizvođač Iskra iz Kranja. Studirao je na Fakultetu za građevinarstvo kao i na Muzičkoj akademiji u Ljubljani, a Visoku školu za industrijsko oblikovanje završio je u Češkom Gotvaldovu. Dodatno se usavršavao u Velikoj Britaniji, Italiji i SAD.

Davorin Savnik, dizajner Iskrinih telefona - undefined

Davorin Savnik, dizajner Iskrinih telefona      Foto: cdm.me

U početku karijere aktivno se bavio muzikom. Početkom šezdesetih godina zaposlio se u industriji Iskra u Kranju, a početkom sedamdesetih godina radio je kao direktor razvoja dizajna u Iskra-komercu u Ljubljani. Nakon toga postao je samostalni dizajner. Dizajnirao je audio-vizuelnu i telekomunikacijsku opremu, računarsku opremu, alate i kućne aparate.

Dobitnik je brojnih nagrada, među kojima su: prestižna Prešernova nagrada, najviše priznanje japanskog ministarstva za trgovinu, medalja Velesajma u Brnu i nagrada za dobar dizajn Međunarodnog sajma u Hanoveru.

Iskrini telefoni - undefined

Iskrin telefoni     Foto: cdm.me

Stekao je međunarodnu reputaciju i o njemu su pisale novine u Japanu, SAD, Velikoj Britaniji i Rusiji.

NEMA KOMENTARA