Dobitnik Nobelove nagrade za fiziku je belgijski naučnik Francis Halzen

Belgijski fizičar profesor Francis Halzen dobitnik je Nobelove nagrade za fiziku za pionirski rad na razvoju opservatorije IceCube, koja omogućava detekciju neutrina pristiglih iz svemira.

Njegov rad otvorio je novi način proučavanja udaljenih dijelova svemira i ekstremnih procesa koji se odvijaju u kosmosu.

Halzen je predvodio razvoj IceCube opservatorije na Južnom polu, izgrađene u ogromnom bloku antarktičkog leda zapremine oko jednog kubnog kilometra. Hiljade svjetlosnih senzora postavljene su duboko u led kako bi registrovale rijetke interakcije neutrina s materijom. Kraljevska švedska akademija nauka istakla je da su njegova vizija i naučno vodstvo bili ključni za realizaciju ovog projekta.

Trending

Na godišnjicu smrti Halida Bešlića stiže "Zakletva": Pjesma koja će dirnuti mnoge

Halzen je ideju o detekciji neutrina na Južnom polu prvi put predstavio 1988. godine. Nakon dodjele nagrade priznao je da je bio iznenađen koliko je njegov koncept uspješno funkcionisao, ističući da su na početku projekta mnogi smatrali da je ideja zanimljiva, ali nisu vjerovali da će je biti moguće ostvariti.

Neutrini su subatomske čestice koje izuzetno rijetko stupaju u interakciju s materijom, zbog čega mogu prolaziti kroz ogromne udaljenosti i guste dijelove svemira. Kada neutrino ipak reaguje s atomskim jezgrom u ledu, nastaju čestice koje proizvode karakterističan plavi bljesak svjetlosti, a senzori IceCubea bilježe njegovo vrijeme i pravac, omogućavajući naučnicima da odrede odakle je neutrino stigao.

Naučnici smatraju da je IceCube otvorio potpuno novi prozor u istraživanju svemira, jer neutrini mogu pružiti informacije o pojavama koje klasični teleskopi teško mogu registrovati. Njihova energija i putanja pomažu u proučavanju ekstremnih događaja, uključujući eksplozije zvijezda i okruženja oko supermasivnih crnih rupa, a Nobelov komitet istakao je da je Halzenov naučni rad omogućio razvoj novog oblika astronomije.