EUzičke razglednice Njemačke: Od klasike do jodlanja

Savezna Republika Njemačka (Bundesrepublik Deutschland) je srednjoevropska država koja se prostire na površini od 357.050 km2 i ima oko 83 miliona stanovnika.

Piše: Elvis J. Kurtovich za Radiosarajevo.ba

Ujedinjena je kao država za vrijeme Francusko-pruskog rata 1870-71, nakon burne istorije ponovo ujedinjena 1990. a danas ima jednu od vodećih uloga u Evropskoj uniji.

Klasična muzika

Njemačka klasična muzika je među najpoznatijim i izvođenijima u svijetu, sa velikim imenima kao što su  Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Johannes Brahms, Robert Schumann, Richard Wagner.

Početke onogo što danas nazivamo njemačkom klasičnom muzikom nalazimo u duhovnim napjevima iz 12. vijeka, a period 12-14. vijek je u znaku "minnesingera", a kasnije i obrazovanijih "meistersingera" koji su putovali i izvodili pjesme na njemačkom jeziku.

Oswald von Wolkenstein koji je donio iskustva iz drugih zemalja zaslužan je za pojavu njemačkih kompozitora kao što je orguljaš i kompozitor rane renesanse Conrad Paumann ( 1410.-1473.). Početkom 16. vijeka polifonija dolazi u Njemačku, a pojavom protestantizma pojavljuje se i novi stil korala koji su nešto energičniji nego katolički.

Barokna muzika, koja se pri kraju 16. stoljeća iz Italije brzo prenijela u Njemačku (kompozitori Heinrich Schütz, Michael Praetorius, Johann Schein, Samuel Scheidt) doživljava svoj vrhunac u djelima Johanna Sebastiana Bacha (1685. - 1750.). Bachovi savremenici su bili Georg Philipp Telemann i Georg Friedrich Händel.

Velika imena romantizma su bili Ludwig van Beethoven i Franz Schubert.

Devetnaesto stoljeće donosi nam djela Richard Wagnera,  Johannes Brahmsa, Roberta Schumanna, Felixa Mendelssohna, Anton Brucknera, Gustava Mahlera.

Svjetski poznati kompozitori 20. stoljeća su Kurt Weill i Karlheinz Stockhausen.

Najveći festival klasične muzike u Njemačkoj je  Schleswig-Holstein Musik Festival.

Narodna muzika

Razni dijelovi Njemačke imaju svoje posebne pjesme i plesove.

Bavarska je poznata po jodlanju i "schuhplattler" plesu, a slično kao i u ostalim alpskim zemljama postoje izvođači koji sviraju mješavinu tradicionalne i moderne muzike.

Heimatschutz pokret početkom 20. vijeka učinio je mnogo za svijest ljudi o potrebi očuvanja tradicije. Krajem 19. i početkom 20. vijeka u Bavarskoj su bili popularni "volkssängeri", a velika zvijezda koja je pjevala na bavarskom dijalektu bila je Bally Prell.

Muziku Švabije reprezentuju izvođači kao štp su Saiten Fell, Firlefanz i kantautor Thomas Felder.

Oom-pah stil sviranja duvaćih instrumenatia povezan je sa "volkstümliche" (modernom narodnom muzikom) i polkom.

U cijeloj Njemačkoj djeca od malih nogu uče "volkslieder" pjesme koje uglavnom vedre i optimistične. Za vrijeme postojanja Istočne Njemačke izvođen su folk pjesme koje su slavile rad, a u obje Njemačke slično kao u cijelom svijetu kraj 60-tih i početak 70-tih je bio zlatan period "folk revivala".

Jazz muzika

Jazz muzika u Njemačkoj pojavljuje se praktično u isto vrijeme kao i u USA. Npr. ako je "Tiger Rag" objavljen 1917, već 1920. njemačka izdavačka kuća objavljuje tu ploču! Popularni orkestri dvadesetih godina su bili  Eric Borchard's small combo i Stefan Weintraub's Syncopator.

Dolazak nacista na vlast, kao što je poznato, značio je i zabranu jazz muzike, no iz propagandnih razloga nacisti su održali nekoliko jazz klubova u Berlinu i organizovali su neke sastave od nezaposlenih muzičara koji su svirali sličnu muziku.

Sa dolaskom savezničkih okupacijskih snaga, poslije 2. svjetskog rata, u Njemačku dolazi i jazz. Berlin, Bremen i Frankfurt 50-tih postaju centri jazz muzike slijedeći primjer Pariza.

Osniva se South German Radio (SDR) orkestar u Stuttgartu, Kurt Edelhagen postaje jedan od najpoznatijih band leadera u Evropi... Sredinom 50-tih Jutta Hipp i Emil Mangelsdorff prave svoje kompozicije koje nisu toliko pod američkim utjecajem kao ranije.

Izgradnjom Berlinskog zida 1961. jazz muzičariiz Istočne i Zapadne Njemačke ostaju odvojeni.

Poznata imena iz 60-tih i 70-tih su Rolf Kühn, Klaus Doldinger, Albert Mangelsdorff, Gunter Hampel,  Wolfgang Dauner,Eberhard Weber,  Manfred Schoof, Alexander von Schlippenbach, Herbert Joos, Alfred Harth,  Theo Jörgensmann, Conny Bauer...Jačaju i njemačke jazz diskografske kompanije kao što je čuvena ECM.

Osamdesete su i u Njemačkoj u znaku raznovrsnosti - svira se od tradicionalnog jazza preko fusiona i free jazza do neopopa.

Novija poznata imena su Helge Schneider (multiinstrumentalista i komičar), trubač Till Brönner, saksofonista Peter Brötzmann...

Od festivala se ističu JazzFest Berlin, Deutsches Jazzfestival Frankfurt i Internationales Dixieland Festival Dresden.

Popularna muzika

Dvadesetih godina za vrijeme Weimarske republike pojavljuje se "kabarett". Kabare pjesme karakterišu satirični tekstovi, izvodile su se u noćnom klubovima, a zvijezde kabarea su bile Marlene Dietrich i Margo Lion.

Schlageri su vokalna pop pjesme na njemačkom (uglavnom sentimentalne balade) sa više podvrsta (Modern Schlager, Schlager-Gold, Volksmusik - "volkstümlicher Schlager")

Liedermacheri su kantautori koji uglavnom nastupaju sa gitarom, a tekstovi su im često angažovani.

Do 1968. i hippie pokreta rock muzika u Njemačkoj bila je dio schlager scene, sa pjevačima poput Peter Krausa i  Ted Herolda, koji su izvodili rock standarde prepjevane na njemački.

Svjetski rock  u kasnijim fazama postaje bogatiji za čuvene njemačke psihodelične i elektronske grupe kao što su Amon Düül,Tangerine Dream, Can, Kraftwerk...

Osamdesete su u znaku raznorodnih izvođača koje bi zajednički mogli staviti pod etiketu "Neue Deutsche Welle", mada se naziv u početku odnosio samo na punk i rock grupe.

Od Nene, Nine Hagen pa sve do pjevačice Sandre mnogi su svrstavani u "NDW". Na sličan način su stilski različite bendove iz Istočne Njemačke označavali kao "ostrock". Underground dio ove "istočne" scene iznjedrio je danas svjetski poznati band Rammstein.

Popularne njemačke izvođače možemo ugrubo podijeliti na one koji pjevaju na njemačkom (Sportfreunde Stiller, Tokio Hotel, Silbermond) i one koji koriste engleski (Modern Talking, Lou Bega, Mousse T.,Snap!...)

Njemačka je poznata po punk bandovima (Die Ärzte,Die Toten Hosen) svima su poznati Scorpionsi, Nijemci su veoma cijenjeni u elektronskoj, dance i techno muzici (Scooter, Marusha, MIA).

Njemačka muzička industrija je još iz vremena Ive Robića i grupe The Beatles (karijeru otpočeli u Hamburgu) bila otvorena za muzičare iz drugih zemalja. Ovaj kratki prikaz završićemo sa pjesmom vjerovatno najuspješnije njemačke grupe koju je predvodio producent i kompozitor Frank Farian (rođen kao Franz Reuther).

EUzičke razglednice i Holandija: Bas dionica, ne melodija

Muzika Malte: Od 'ghane' do punka

Euzičke razglednice: Radio Luksemburg...

Litvanija - prepreka za Brazil br.2