EUzičke razglednice i Holandija: Bas dionica, ne melodija

Kraljevina Holandija (Nederland - u sastavu Kraljevine su i Arubi i Holandskih Antili) na istoku graniči s Njemačkom, na jugu s Belgijom, dok na zapadu izlazi na Sjeverno more. To je gusto naseljena zemlja gdje na površini od 41,543 km2 živi oko 17 miliona stanovnika.

Piše: Elvis J. Kurtovich za Radiosarajevo.ba

Nastala je u 16. vijeku od Utrechtske unije, koja se poslije nazvala Republika ujedinjenih provincija, a kasnije Holandija; 1991. je na njenoj teritoriji potpisan Maastrichtski ugovor kojim se EEZ transformirala u Evropsku Uniju.

Folk muzika

Netipično za ostale evropske muzičke tradicije, u holandskoj muzici bas dionica, a ne melodija, je muzička linija koja služi kao osnova za ples. Početkom 19. stoljeća ruralna folk tradicija ulazi i u veće gradove, a početkom 20. stoljeća brojni urbani muzičari putuju po unutrašnjosti i skupljaju pjesme iz folk tradicije.

Sedamdesetih godina prošlog stoljeća dolazi do snažnog "povratka korjenima", ali se mainstream popularnost "roots revivala" održala uglavnom u pokrajini Friesland gdje se održavaju festivali u Nylânu i Joureu.

Moderni izvođači koji sviraju folk muziku su Törf, Folkcorn, Pekel and Twee Violen en een Bas, Lirio, Dubius, Mus, Matzko, Wè-nun Henk...

Kaseko stil koji je nastao u Surinamu doživio je popularnost zahvaljujući izvođačima kao što su William Souvenir i Carlo Jones. U novije vrijeme pojavljuju se i neo-folk izvođači kao što su H.E.R.R. i Omnia.

Klasična muzika

Istaknuti holandski kompozitori su:
- Jan Pieterszoon Sweelinck (1562.- 1621.), stvarao na prelazu iz renesanse u barok, majstor improvizacije, ostalo je sačuvano oko 70 njegovih djela za klavir.
- Jacob van Eyck (1590.-1657.), Unico Wilhelm van Wassenaer (1692.-1766.), Alphons Diepenbrock (1862.- 1921.)
- Willem Pijper (1894-1947.) se smatra jednom od najznačajnih ličnosti holandske savremene klasične muzike. Odrastao pod utjecajem najznačajnih kompozitora svoga doba, od 1919. radi atonalne kompozicije. Kao pedagog odgojio je mnoge savremene kompozitore, a smrt ga je zatekla na mjestu upravnika Roterdamskog konzervatorija.

Ostali istaknuti savremeni kompozitori su Ton de Leeuw, Lex van Delden, Louis Andriessen, Klaas de Vries, Jacob Ter Veldhuis, Guus Janssen, Cornelis de Bondt...

Jazz muzika

Jazz se u Holandiji počeo pojavljivati 20-tih godina prošlog stoljeća a među prvim jazz izvođačima bili su sastav The Ramblers i Surinamac Teddy Cotton. Nakon teških dana nacističke okupacije poslije 2. svjetskog rata dolazi do velikog razvoja holandskog jazza. Holandski muzičari sviraju razne vrste ove muzike od free-jazza do gypsy jazza čiji je možda najistaknutiji predstavnik današnjice Stochelo Rosenberg, vođa ansambla Rosenberg Trio.

Ostali istaknuti jazz muzičari su pijanista i kompozitor Misha Mengelberg, perkusionista Han Bennink, bendleader i kompozitor Willem Breuker, gitarista Wim Overgaauw... Saksofonista Hans Dulfer koji je jedan od predtsavnika fussion scene u jazzu otac je poznate saksofonistkinje Candy Dulfer.

North Sea Jazz Festival se svake godine održava u Ahoy dvorani u Roterdamu. Festival je počeo svoj život 1976.  u Hagu, a od 1985. na njemu se dodjeljuju i Bird Awards.

Festival koji se održava svakog drugog vikenda u julu narastao je na 1200 izvođača koji sviraju na 15 pozornica a vidi ih 25000 ljudi dnevno, i smatra se "najvećim jazz festivalom na svijetu"

Rock muzika

Pioniri rock muzike kasnih pedesetih (The Tielman Brothers, Blue Diamonds) dolazili su iz indonezijske zajednice velikih holandskih gradova a taj pravac se nazivao " indorock "

Šezdesete su bile u znaku izvođača poput The Outsiders, George Bake, The Cats, Tee Set, Golden Earrings, a Shocking Blue su dospjeli na vrhove svjetskih top lista sa hitom Venus.

Na prelazu u novo desetljeće stvara se povoljna klima za razvoj rock muzike, a zajednica počinje da podržava danas kultne klubove poput amsterdamskih Paradisa i Melkwega.

Sedamdesete su u znaku Herman Brooda, tu su još i Focus,Massada, Vitesse, Solution, The Nits, a 1973. Golden Earring objavljuju svjetski hit Radar Love.

Osamdesetih su aktivni ženski bendovi Luv' i Dolly Dots,tu su i The Nits, a kasniji popularni izvođači su The Sheer, Naked Shepherd, Krezip, Di-rectm, Johan...

De Heideroosjes su poznata punk rock grupa, jaka je i indie rock scena, postoje bendovi koji sviraju  "boerenrock" (farmerski rock)... veliki je broj metal bendova kao što su Stream of Passion, After Forever, Delain, Epica...

Legendarni Eddie Van Halen i njegov brat Alex rođeni su u Holandiji... :)

Pop muzika

Pop pjevači koji su postigli uspjeh pjevajući na holandskom jeziku počeli su se pojavljivati krajem 50-tih. Peter Koelewijn je bio prvi koji je pjevao rock and roll na holandskom. Šezdesete je obilježio Boudewijn de Groot, sedamdesete Rob de Nijs. Osamdesete su bile u znaku Rob de Nijsa, devedesete Marca Borsata. Popularni su bili  u prošlosti i Jan Smit, Frans Bauer, Gerard Joling, Gordon, Guus Meeuwis, René Froger, grupa Tambourine, duo Het Goede Doel...

Poznati elektro i dance izvođači su 2Unlimited, Alice Deejay, the Venga Boys,The Two Brothers on the 4th Floor, a ranih 90-tih, holandski D.J.-evi su kao reakciju na komercijalizaciju house muzike formirali novi stil tzv. gabber.

Amsterdamska dance scena (ADE) sa svojim brojnim podžanrovima, klubovima i festivalima je među najpoznatijima na svijetu, s slično važi i za D.J.-eve kao što su Tiësto, Armin van Buuren, Sander van Doorn, Fedde le Grand, Hardwell, Afrojack.

Istaknuti rapperi su Urban Dance Squad, Osdorp Posse, tu je i producent Nicolay...

Završimo ovaj kratki prikaz bogate holandske muzičke scene sa čuvenom pjesmom Focusa, grupe u kojoj je svirao i danas aktivni gitarista Jan Akkerman.

Poslušajte i ostale Euzičke razglednice:

Muzika Malte: Od 'ghane' do punka