Izraelski list analizirao posjetu Željke Cvijanović: Separatistički negator genocida u BiH

Šta se dešava kada visoki strani zvaničnik, koji je pod sankcijama zbog veličanja ratnih zločina i duboko povezan sa secesionizmom, dođe u Izrael? Ako je to srpski član Predsjedništva Bosne i Hercegovine, dočekuje ga topla dobrodošlica i obećanje da će se “štititi hrišćani”.

Kompletnu analizu pod naslovom "Afera sa zastavom: Kako je Izrael izazvao buru ugostivši separatistkinju koja poriče genocid (FlagGate: How Israel Set Off a Storm by Hosting a Separatist Genocide Denier)" prenosimo u cijelosti:

Velike sile danas nisu baš u trci da posjećuju Izrael radi prijateljskih fotografija i jačanja ekonomskih i diplomatskih odnosa. To je natjeralo visoke izraelske zvaničnike da stvaraju utisak da su i dalje aktivni i traženi, dočekujući nove strane lidere koji su i dalje motivisani da kroče na izraelsko tlo ili da ih primaju uz pretjeranu ceremonijalnost i pomp.

Dobrodošlica predsjedniku Somalilanda (priznatog od tačno jedne države: Izraela). Proslava novog “zlatnog doba” odnosa Izraela sa Fidžijem (950.000 stanovnika).

Svečani prijem u Jerusalemu koji je ove sedmice priređen drugom, naizgled marginalnom stranom zvaničniku, međutim, otvara ozbiljna pitanja o tome šta zapravo pokreće ostatke izraelske vanjske politike, ali i daje uznemirujući uvid u dubinu diplomatskog dvostrukog govora vlade Benjamina Netanyahua.

🇮🇱🇧🇦 Israeli PM Benjamin Netanyahu met with the pro-seperatist Bosnian Serb president.

The flag of Bosnia and Herzegovina was not displayed; only the flag of the Republika Srpska entity was visible.

The leaders agreed to deepen cooperation.

Israeli foreign minister also met… pic.twitter.com/vm6dQeWwq8

— kos_data (@kos_data) June 23, 2026

Željka Cvijanović je srpski član tročlanog Predsjedništva Bosne i Hercegovine, države uspostavljene Dejtonskim sporazumom kojim je okončan krvavi rat 1992–1995. Ona je također bivša predsjednica Republike Srpske, entiteta sa srpskom većinom koji čini jedan dio Bosne i Hercegovine. Dakle – hajde da pojasnimo – Cvijanović je šef države upravo zbog svoje pozicije kao predstavnika bosanskih Srba u tročlanom Predsjedništvu Bosne i Hercegovine (njeni kolege u Predsjedništvu predstavljaju Bošnjake i bosanske Hrvate, redom).

Ali kada je Cvijanović bila primljena od strane premijera Benjamina Netanyahua i ministra vanjskih poslova Gideona Sa'ara, velika zastava koja je bila istaknuta iza rukovanja i male zastavice na stolu bile su zastave Republike Srpske, a ne Bosne i Hercegovine.

Diplomatski “propust”? Teško. Autor tvrdi da je to bio namjeran pokušaj da se entitet bosanskih Srba podigne na nivo države, što je faktografski netačno, kao vid političke provokacije. Krhka bosanska država, navodi se dalje, pod pritiskom je ultranacionalističkih i secesionističkih lidera Republike Srpske koji teže ujedinjenju sa susjednom Srbijom i u tom cilju sebe često predstavljaju kao hrišćanske žrtve bosanskih muslimana, koje opisuju kao džihadiste povezane s Hamasom, ISIS-om i Iranom.

Ovdje postoji historijska distorzija.

Tokom rata, snage bosanskih Srba počinile su masovna ubistva, uključujući i masakr u Srebrenici u kojem je ubijeno oko 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka. Taj zločin su i Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju (ICTY) i Međunarodni sud pravde (ICJ) pravno okvalifikovali kao genocid.

Srebrenica se smatra najtežim zločinom nad civilima u Europi nakon Holokausta.

Istaknuti lideri Republike Srpske negiraju genocid u Srebrenici, dok istovremeno pojačavaju anti-bošnjačku retoriku, što za mnoge bosanske muslimane posebno podsjeća na poticanje mržnje iz 1990-ih. Sama Cvijanović je pod sankcijama Ujedinjenog Kraljevstva zbog, kako se navodi, “veličanja ratnih zločinaca i negiranja genocida u Srebrenici”.

Čak i za izraelsku vladu, koja je tokom rata u Gazi izazvala ogromna razaranja i prijeti eskalacijom u Libanu, autor smatra da je previše otvoreno to što takvi tvrdi iridentisti i negatori genocida nalaze prijemčiv auditorij u Jerusalemu. Na kraju se ironično dodaje da sastanak barem nije održan u memorijalnom centru Yad Vashem.

U tvitu koji je Cvijanović podijelila, Sa'ar je napisao da su “razgovarali o potrebi zaštite hrišćanskih manjina u Bosni i Hercegovini.” U tekstu se dalje ističe da u toj ideji postoji gotovo apsurdna ironija u tvrdnji da je Izrael prirodan partner u zaštiti hrišćanskih manjina, uz napomenu da je, ako se pogledaju činjenice, stanovništvo Bosne i Hercegovine gotovo ravnomjerno podijeljeno između hrišćana i muslimana, pa se stoga ne može govoriti o “hrišćanskoj manjini” u tom smislu.

Možda vrijedi pitati katolike u Gazi, čija je jedina crkva pogođena u napadu IDF-a u julu 2025. godine, u kojem su ubijene tri osobe, ili pravoslavne vjernike, čija je crkva bombardovana samo sedmicu nakon početka rata, pri čemu je poginulo 18 ljudi. Ili maronite u južnom Libanu, čiji je jedan svećenik ubijen u izraelskom zračnom napadu u martu. Ili hrišćane na Zapadnoj obali u Taybehu, koji su bili izloženi organizovanom nasilju doseljenika uz institucionalnu ravnodušnost ili tihu podršku države. Ili monahinje i monasi koji su svakodnevno izloženi zlostavljanju u Starom gradu Jerusalemu, gdje je policija čak fizički spriječila latinskog patrijarha Jerusalema da uđe u Crkvu Svetog groba – odluku koju je Netanyahu kasnije poništio tek nakon međunarodnog pritiska.

Ispod poziva na zaštitu hrišćana nalazi se uobičajeni narativ izraelskog i srpskog hiper-nacionalizma – omiljen i kod Viktora Orbána – koji je poznat i u američkoj desnici koja podržava Izrael: ideja da su obje države posljednja linija odbrane “judeo-kršćanskog Zapada” od navodne muslimanske invazije, da su one žrtve, a ne agresori, i da u takvim “egzistencijalnim okolnostima” uobičajena pravila rata postaju nebitna i nisu obavezujuća načela.

Ta poruka je dodatno eksplicitno potvrđena u komentaru koji je dao Marc Zell, predsjednik izraelskog ogranka Republikanske stranke u SAD-u, koji istovremeno radi i kao registrovani lobista u ime RS-a.

On je, hvaleći se da je imao ključnu ulogu u organizaciji sastanka između Netanyahua i Cvijanović, opisao RS – koja je čvrsto proruski orijentisana – kao "hrišćansko-demokratski bedem koji stoji između radikalnog islama i srca Evrope, i jednu od najdosljednijih prijatelja Izraela u svijetu."

Zellov post – demagoškog tona i transakcione prirode – savršeno se uklapa u širu povezanost između Izraela i Srba, posebno preko granice u Republici Srbiji. Ministar vanjskih poslova Sa'ar je opisao posjetu srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića u aprilu kao “VELIKI korak naprijed u našim strateškim odnosima!”, nakon što je godinu ranije izjavio: “Uvijek ćemo stajati uz Izrael i jevrejski narod.”

Iza prijateljske retorike krije se i praktična strana odnosa. Već postoje bliske odbrambene veze koje su dodatno intenzivirane nakon 7. oktobra 2023. godine; srbijanski izvoz oružja u Izrael porastao je 42 puta, na 130 miliona dolara u 2025. godini, dok je izraelska prodaja oružja Srbiji iste godine dostigla gotovo 2 milijarde dolara, pri čemu se kao mogući posrednik spominje Israel Einhorn, blizak saradnik i Netanyahua i Vučića, koji je u Izraelu pod istragom u vezi sa Qatargate aferom, ali se i dalje nalazi u Beogradu.

U slučaju "FlagGate", ministar vanjskih poslova Bosne i Hercegovine Elmedin Konaković uputio je zvaničan protest zbog, kako je navedeno, “ozbiljnih protokolarnih nepravilnosti” tokom sastanka, ističući “nepoštivanje suvereniteta, ustavnog poretka i međunarodno priznatih simbola” države koju on i Cvijanović predstavljaju.

Nije vrlo vjerovatno da će izraelska vlada – koja, kako autor navodi, vodi politiku "priznavanja separatista" od Berbere do Banje Luke, ali ne i u slučaju Palestine, koja je sklona narativu o “muslimanskoj invaziji”, simpatizira negatore genocida i rasne huškače, i koja pokazuje nultu toleranciju prema vlastitom ustavnom poretku, dok njena policija hapsi Izraelce koji legalno ističu palestinsku zastavu – uputiti izvinjenje zbog nepoštovanja jedne balkanske države koja joj ne može ponuditi uticaj u Moskvi, politički podsticaj za reizbor ili oružje za popunjavanje vojnih zaliha.