Historijska presuda: Na današnji dan prije 10 godina osuđen je ratni zločinac Radovan Karadžić

Na današnji dan, 24. marta, navršava se 10 godina od prvostepene presude ratnom zločincu Radovanu Karadžiću pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju.

Karadžić je 2016. osuđen na 40 godina zatvora za genocid u Srebrenici, kao i za zločine protiv čovječnosti i kršenje zakona ratovanja počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995.

Proglašen je krivim za progon, istrebljenje, ubistva, deportacije, terorisanje civila i uzimanje talaca, ali nije osuđen za genocid u drugim opštinama 1992. godine zbog nedostatka dokaza o genocidnoj namjeri.

Sud je utvrdio da je učestvovao u više udruženih zločinačkih poduhvata, uključujući trajno uklanjanje Bošnjaka i Hrvata s teritorija pod kontrolom bosanskih Srba, kampanju snajperskog djelovanja i granatiranja civila u Sarajevu, te uzimanje pripadnika UN-a za taoce.

Posebno je istaknuta njegova uloga u događajima u Srebrenici 1995. godine, gdje su nakon zauzimanja enklave ubijene hiljade bošnjačkih muškaraca i dječaka, dok su žene, djeca i stariji prisilno protjerani.

Kao politički i vojni lider, sud je zaključio da je imao ključnu ulogu u planiranju i provođenju ovih zločina.

Presuda je bila jedna od najznačajnijih u historiji Haškog tribunala.

Hapšenje

Nakon referenduma o nezavisnosti BiH, 29. februara i 1. marta 1992. uslijedila je agresija na zemlju tokom koje je Karadžić ostao na funkciji predsjednika tadašnje RS i vrhovnog komandanta njenih oružanih snaga.

Poslije masovnih zločina u Prijedoru, koje su svijetu otkrili – novinari Penny Marshall i Ed Vulliamy, dolazi do osnivanja Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (MKSJ/ICTY) u Haagu.

Potjernica za Karadžićem izdata je 1996. godine, ali se on tada već nalazio u bijegu. Sjedinjene Američke Države ponudile su nagradu od pet miliona dolara za informacije o tome gdje se Karadžić nalazi.

Skrivao se kao Dragan Dabić

Uhapšen je 12 godina kasnije, u julu 2008., u Beogradu, gdje se krio pod pseudonimom Dragan Dabić. Srbijanske sigurnosne službe su ga tada identificirale i locirale.

Prema rekonstrukcijama događaja, priveden je tokom kretanja u javnom prijevozu, čime je okončana višegodišnja iluzija njegovog alternativnog identiteta.

Nakon hapšenja, izručen je Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju u Hagu gdje je osuđen za najteže zločine počinjene u Evropi nakon Drugog svjetskog rata. Presuda na 40 godina zatvora iz 2016. godine kasnije je preinačena u doživotnu robiju.