Hvala vam za slobodu: Na današnji dan formirana Armija Republike Bosne i Hercegovine

Današnji dan, 15. april, obilježava se kao Dan Armije Republike Bosne i Hercegovine.

Podsjetnik je to na odluku iz 1992. godine rukovodstva države koja je tek obnovila svoju nezavisnost, a koja je naložila spajanje svih legalnih vojnih formacija (Teritorijalna odbrana) i dobrovoljačkih jedinica na teritoriji naše domovine u jedinstvene oružane snage, koje su, uz Ministarstvo unutrašnjih poslova RBiH predstavljale glavni stub odbrane u nadolazećoj agresiji.

Predsjedništvo RBiH je, nakon donošenja odluke o proglašnju neposredne ratne opasnosti, donijelo navedenu odluku, ističući 15. april kao konačni rok za ujedinjenje svih oružanih formacija. Ipak, do 4. jula one su djelovale pod imenom Teritorijalna odbrana BiH, nakon čega je uspostavljen naziv Armija Republike Bosne i Hercegovine

Armija Republike Bosne i Hercegovine je bila jedina legalna oružana sila na području Bosne i Hercegovine, na koju je izvršena agresija iz susjednih zemalja Srbije i Hrvatske, uz pomoć paravojnih snaga kao što su bile tzv. VRS i HVO.

Armija RBiH je bila organizirana u korpuse na regionalnoj osnovi. Prvi korpus je djelovao u Sarajevu, 2. korpus u Tuzli, 3. korpus u Zenici, 4. korpus u Mostaru i Hercegovini, 5. korpus u Bihaću i Bosanskoj Krajini, 6. korpus u Konjicu, te 7. korpus u Travniku. Uz navedene korpuse, pod direktnom komandom Generalštaba ARBiH djelovale su i Operativna grupa Istočna Bosna, odnosno 28. divizija (Srebrenica) i 81. divizija (Goražde). U okvirima ARBiH djelovala je Gardijska brigada, Vojna policija, kao i jedinica Crni labudovi.

Grb Armije Republike Bosne i Hercegovine je zapravo predstavljao grb Republike Bosne i Hercegovine, uz neke dodatke kao što su dva zlatna mača koji prolaze dijagonalno kroz grb i vojni natpisi iznad grba.

Za zasluge ostvarene u odbrani Bosne i Hercegovine dodjeljivala su se i priznanja, od kojih su dva najznačanija: Orden heroja odbrambeno-oslobodilačkog rata (kojeg je dobilo samo devet pripadnika ARBiH), te Zlatni ljiljan, kojeg su dobila 1.742 borca. ARBiH je od svojih skromnih početaka izrasla u respektabilnu oružanu silu koja je kraj agresije dočekala sa oko 200.000 boraca u svojim redovima. Svaki od njih je ugradio dio sebe u temelje naše države, naše nezavisnosti, slobode i opstanka, na čemu im svaka naredna generacija duguje beskrajnu zahvalnost.

Cilj Armije Republike Bosne i Hercegovine bio je očuvanje i zaštita Bosne i Hercegovine i cjelokupnost njene teritorije kao suverene, nezavisne i slobodne države svih njenih građana. Akcija odbrambene borbe Bosne i Hercegovine je zbog uspješnosti u borbama prerasla u oslobodilačku borbu koja je zaustavljena potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma. Armija RBiH je najprije inkorporirana u Vojsku FBiH (potpisivanjem Vašingtonskog sporazuma, odnosno primirjem između ARBiH i HVO), a zatim i u Oružane snage Bosne i Hercegovine, u okviru kojih njenu tradiciju baštini 2. rendžerski puk.

Armija Republike Bosne i Hercegovine jedina je formacija u ratovima disolucije Jugoslavije koja je i nasljednica antifašističke borbe iz Drugog svjetskog rata, zapisao je nedavno dr. Emir Suljagić, publicista, istraživač i trenutni direktor Memorijalnog centra Srebrenica. Zato je, a o tome se nedovoljno zna i govori, 9. maja 1995. godine cijeli antifašistički svijet u Parizu aplaudirao "maloj državi koja se suprotstavila probuđenim avetima fašizma".

Naime, tog je dana Bosna i Hercegovina prvi put u svojoj historiji dobila poziv da učestvuje u vojnoj paradi u povodu Dana pobjede nad fašizmom.

"Armija RBiH na ovaj način je dobila priznanje svijeta za borbu koju je vodila i postala dio europske antifašističke porodice", navodi se u video snimku Centra za mir i multietničku saradnju Mostar.

Zastava s ljiljanima koju je u glavnom gradu Francuske nosio legendarni mostarski komandant, jedan od ratnih komandanata 41. motorizovane Viteške brigade, Semir Drljević Lovac, je zastava pod kojom su ginuli najbolji sinovi Bosne i Hercegovine, sa istim motivima kao i antifašisti 50 godina ranije.