Turska: Tužilaštvo zatražilo doživotni zatvor za vođe državnog udara iz 1980.

Tužilaštvo Turske zatražilo je kazne doživotnog zatvora bez prava na pomilovanje za vođe državnog udara iz 1980. godine izvedenog u toj zemlji, Kenana Evrena i Tahsina Šahinkaju, bivše visoke vojne zvaničnike.

Kako je u izlaganju naveo tužilac Erdinć Hakan, optuženi za protuustavno djelovanje i rušenje državnog poretka Evren i Šahinkaja godinu unaprijed planirali su državni udar, bili su upoznati o svakoj fazi njegovog izvođenja i nisu učinili ništa da ga spriječe.

Pred krivičnim odjeljenjem Suda u Ankari 28. maja nastavljeno je suđenje bivšem načelniku Generalštaba i sedmom predsjedniku Turske Kenanu Evrenu i penzioniranom zapovjedniku zrakoplovnih snaga generalu Tahsinu Šahinkaji, po optužnici za državni udar 12. septembra 1980. godine.

U podizanje optužnice protiv Kenana Evrena (95) i Tahsina Šahinkaje (88) prvi put uključen je i turski parlament.

Institut za forenzičku medicinu 2012. godine, kada je započeto prvo ročište poslao je izvještaj o zdravstvenom stanju optuženih nakon čega je odgođen početak suđenja.

Evren i Šahinkaja ročište su pratili putem videolinka iz vojne bolnice GATA.

U optužnici potvrđenoj od 12. kaznenog suda u Ankari, Ahmet Kenan Evren i Ali Tahsin Šahinkaja terete se za zločine “pokušaja mijenjanja cijelog ili dijela Ustava Republike Turske ili za njegovo potpuno ukidanje, te za pokušaj raspuštanja parlamenta koji je formiran Ustavom ili prisilno sprečavanje istog u obavljanju svojih dužnosti'“.

Dvanaestog septembra 1980. godine u vojnom udaru pod vodstvom Kenana Evrena u Turskoj oborena je vlada Sulejmana Demirela, piše Anadolu Agency.

Tada je 50 osoba pogubljeno, pola miliona uhapšeno, stotine je umrlo u zatvoru, a mnogi su nestali tokom trogodišnje vojne vladavine nakon državnog udara. To je bio treći državni udar koji je Turska doživjela tokom 20 godina.

Više od 30 godina poslije, sud u Ankari počeo je saslušanje u slučaju protiv pokretača puča.

Turski generali smatrali su se čuvarima sekularističkog poretka, a izvršili su više državnih udara. Kao rezultat prvog iz 1960. godine, zajedno s dva ministra u vladi obješen je turski premijer Adnan Menderes, a pogubljenje je izvršeno 1961. godine.

U drugom državnom udaru iz 1971. godine svrgavanje vlade Sulejmana Demirela nije uspjelo, ali u trećem udaru izvedenom 1980. godine vlada Sulejmana Demirela je svrgnuta.

Godine 1997. vojne strukture prisilile su vladu Nedžmetina Erbakana na ostavku.

Sadašnji premijer Redžep Tajip Erdogan demantirao je navode u okviru kojih se njegova inicijativa u cilju smanjenja ovlasti Oružanim snagama u konzervativnim sekularističkim krugovima smatra nastojanjem da se uspostavi islamistički poredak.

U okviru procesa ustavnih reformi donesen je amandman na Ustav kojim je ukinut imunitet na krivično gonjenje za državni udar.