Povratak u duge kolone: Ističe fleksibilnost EES sistema na granicama EU

Putnike koji su iz zemalja izvan Evropske unije od danas bi mogle dočekati duže kolone na pojedinim granicama, aerodromima i drugim ulazima u šengenski prostor. Razlog je istek privremenih pravila koja su državama omogućavala da u slučaju velikih gužvi ublaže ili privremeno obustave pojedine biometrijske provjere u okviru novog sistema Entry/Exit System (EES).

EES je namijenjen putnicima iz zemalja koje nisu članice EU, a sistem bilježi njihove ulaske i izlaske iz šengenskog prostora, uključujući biometrijske podatke poput otisaka prstiju i fotografije lica. Sistem je u potpunosti operativan na vanjskim granicama zemalja koje ga koriste od 10. aprila 2026. godine. 

Problemi s dugim čekanjima i tehničkim poteškoćama tokom uvođenja sistema navelo je devet evropskih država da zatraže produženje mogućnosti fleksibilne primjene EES-a.

Trending

Više od mjesec u bjekstvu: Policija traga za Đorđem Ždralom, upitno da li se krije u FBiH

Belgija, Francuska, Njemačka, Grčka, Italija, Malta, Nizozemska, Portugal i Švicarska zatražile su od Evropske komisije da omogući nastavak vanrednih mjera i nakon 6. septembra. U zajedničkom pismu upozorile su da sistem još nije spreman za potpuno ukidanje zaštitnih mehanizama koji omogućavaju smanjenje pritiska na graničnim prijelazima kada nastanu velike gužve. M Mia+1

Mehanizam fleksibilnosti omogućavao je graničnim službama da, u izuzetnim situacijama, privremeno obustave uzimanje otisaka prstiju i skeniranje lica kako bi se smanjile kolone. Međutim, takva mogućnost bila je vremenski ograničena.

Putnike upozoravaju na moguća duža čekanja

Avioindustrija i organizacije povezane s putovanjima također su upozoravale da bi potpuno provođenje EES-a bez mogućnosti privremenog ublažavanja kontrola moglo ponovo izazvati velike gužve.

IATA je pozvala Evropsku uniju da produži fleksibilnost najmanje do kraja zimske sezone, upozoravajući na mogućnost dodatnih poremećaja u putovanjima i dužih čekanja na granicama. 

Tokom prethodnih mjeseci pojedine evropske granice već su se suočavale s tehničkim problemima, nedostatkom opreme i povećanim vremenom potrebnim za obradu putnika. Zbog toga bi se, posebno na najprometnijim prelazima, nakon isteka fleksibilnih pravila ponovo mogle formirati duge kolone.

Šta to znači za putnike iz BiH?

Za građane Bosne i Hercegovine koji putuju u zemlje šengenskog prostora, EES znači da se prilikom ulaska u EU više ne oslanja samo na klasično pečatiranje pasoša. Za putnike koji podliježu sistemu, prilikom ulaska evidentiraju se podaci o putovanju, a prikupljaju se i biometrijski podaci.

Zbog toga putnici trebaju računati na mogućnost dužeg zadržavanja na granici, posebno u periodima pojačanog saobraćaja. Evropska komisija je saopćila da je u kontaktu s državama članicama u kojima su potrebna dodatna prilagođavanja te da će podržati operativne mjere tamo gdje budu neophodne.

Iako je cilj EES-a modernizacija granične kontrole i veća sigurnost na vanjskim granicama EU, završetak perioda fleksibilnosti mogao bi pokazati koliko je sistem spreman za potpuno funkcionisanje bez mogućnosti njegovog privremenog ublažavanja tokom velikih gužvi.