Evropska unija preosjetljiva na srpske interese?

Evropska unija želi da postigne vidljiv napredak u odnosima sa Srbijom, pa je postala preosjetljiva na srpske interese. Zato je uvrijedila i destabilizirala kosovske vlasti, smatraju u Međunarodnoj kriznoj grupi.

Odgovornost za novonastalu situaciju trebalo bi tražiti i na strani Eulexa i na strani Prištine, jer su i jedni i drugi, prema riječima direktora za Balkan Međunarodne krizne grupe Marka Preleca, postupili loše u situaciji oko potpisivanja protokola o policijskoj saradnji Srbije i Eulexa. Tu je i treća strana, Beograd, koji zastupa svoje pozicije, a Evropska unija je, smatra Prelec, u konkretnoj situaciji bila „preosjetljiva na srpske interese“:

„EU zaista želi da postigne vidljiv pomak u odnosima sa Srbijom. U ovom trenutku to znači aktualizacija viznog režima, a da bi do toga došlo, Srbija mora da ispuni sve preostale uslove, koji su uglavnom vezani za Kosovo. Tako Srbija dolazi u situaciju da ona može da uslovljava EU kako će ispuniti te uslove, jer je sad gotovo više u interesu Brisela da se to brzo uradi, nego Beograda. Barem se strane tako ponašaju.“

Eulex destabilizirao kosovske vlasti

U razgovoru za Deutsche Welle, direktor Programa za Balkan Međunarodne krizne grupe, kaže da ovakav odnos EU prema Srbiji traje već izvjesno vrijeme. Prelec smatra da je to dijelom i vid loše savjesti oko priznanja Kosova, kao i učestvovanja u NATO napadima na Srbiju i Kosovo, ali da tu postoji i faktor vjerovanja u ključnu ulogu koju Srbija ima u stabilizaciji Zapadnog Balkana:

„Ja se slažem sa tim argumentima. Ono gdje se moje mišljenje razlikuje od, kako mi se čini, politike EU, jeste da je pretjeran naglasak na tome, kao i da se zaboravlja činjenica da je Eule nije tu da pospješi stabilizaciju Srbije i Zapadnog Balkana, već Kosova, a tu ne vidim puno napretka.“

Kako razvezati Gordijev čvor?

U Međunarodnoj kriznoj grupi smatraju da, u konkretnoj situaciji, nema mnogo manevarskog prostora u trouglu Beograd-Priština-Brisel. Tako Beograd teško može da pristane na protokol koji formalno spominje Kosovo. Kosovo pak neće protokol koji njih ne spominje, a Brisel želi sporazum.

Direktor Programa za Zapadni Balkan u Međunarodnoj kriznoj grupi misli da to pitanje neće dovesti do eskalacije sukoba, ali isto tako ne može da predvidi kako će se razvezati taj Gordijev čvor.

DW/radiosarajevo.ba