Na današnji dan 1941. godine počeo ustanak u BiH: Drvar i Bosansko Grahovo ušli u historiju

Dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine obilježava se 27. jula, na godišnjicu oružane akcije koju su 1941. godine izveli gerilski odredi Bosanske krajine, kada su napadom na ustaške i okupacijske snage zauzeli Drvar i Bosansko Grahovo.

Ova akcija smatra se početkom masovnijeg ustanka protiv vlasti Nezavisne Države Hrvatske (NDH) na prostoru Bosne i Hercegovine. U zoru 27. jula 1941. godine gerilski odredi napali su više ustaških, žandarmerijskih i domobranskih položaja na području Drvara, Bosanskog Grahova, Oštrelja, Prekaje, Trubara, Martin Broda i Srba.

Prethodili su joj masovni zločini i progoni stanovništva. Tokom maja, juna i jula 1941. godine ustaške vlasti provodile su hapšenja, deportacije i ubistva civila, posebno na području Drvara i okolnih mjesta. Brojne porodice bile su protjerane, muškarci odvođeni i ubijani na stratištima poput Risovačke jame kod Drvara i Garavica kod Bihaća.

Trending

Magazinović: Gorivo je moglo biti jeftinije za pola marke, cijenu njihove neodgovornosti plaća narod

Zbog sve većeg nasilja nad civilima počelo je tajno organizovanje gerilskih odreda. Krajem jula 1941. godine na području Drvara i Bosanskog Grahova formirano je više jedinica sa oko 800 boraca, čiji je prvi zadatak bio zaštita sela i stanovništva od napada i odvođenja ljudi.

Napad 27. jula bio je detaljno pripremljen. Gerilske jedinice su, uz podršku lokalnog stanovništva, uspjele zauzeti Drvar i Bosansko Grahovo, uništiti više žandarmerijskih stanica i razbiti manje jedinice ustaša, žandara i domobrana koje su pokušale zaustaviti ustanak.

Nakon oslobođenja Drvara formirana je takozvana "Drvarska republika", a grad je postao jedno od najvažnijih partizanskih uporišta tokom Drugog svjetskog rata. Iz tog područja kasnije su formirane brojne jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, a Drvar je imao značajnu ulogu i u stvaranju prvih organa narodne vlasti u Bosni i Hercegovini.

Dan ustanka naroda BiH decenijama se obilježavao kao jedan od važnih datuma iz perioda Drugog svjetskog rata. Danas se o ovom datumu vode različite historijske rasprave, posebno o složenosti ratnih događaja, zločinima počinjenim nad civilima, kao i ulozi različitih političkih i vojnih pokreta u tom periodu.