Sila nebeska: 34 godine od formiranja Petog korpusa Armije RBiH

Na današnji dan, 21. oktobra 1992. godine, odlukom Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine formiran je Peti korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine, "Sila nebeska" koja će tokom agresije na BiH postati simbol otpora, izdržljivosti i odbrane Bihaća i šireg prostora Krajine.

Ove godine navršavaju se 34 godine od njegovog formiranja, a godišnjica će biti obilježena nizom prigodnih sadržaja. Centralni program bit će održan 21. oktobra u Ključu, gdje su predviđeni defile ratnih zastava, veterana i učesnika, odavanje počasti šehidima i poginulim borcima te svečana akademija.

Peti korpus formiran je na slobodnoj teritoriji sjeverozapadne Bosne, odnosno tadašnjeg Bihaćkog okruga. Štab Vrhovne komande RBiH naredbu o njegovom formiranju izdao je 29. septembra 1992. godine, dok je 21. oktobra odluku o formiranju donijelo Predsjedništvo RBiH. U sastav novog korpusa ušli su starješine iz rasformirane Unsko-sanske operativne grupe, koja je obuhvatala pješadijske brigade, kao i dijelovi preformiranog Okružnog štaba Teritorijalne odbrane Bihać.

Trending

Vlada Federacije BiH se zadužila za 39,2 miliona KM na Sarajevskoj berzi

Prvom naredbom za komandanta je postavljen major Hajrudin Osmanagić, ali je ta odluka ukinuta prije njegovog preuzimanja dužnosti. Prvi komandant Petog korpusa tako je postao general Ramiz Dreković, koji je na toj funkciji ostao do kraja oktobra 1993. godine. Nakon njega komandovanje je preuzeo general Atif Dudaković, koji je na čelu Petog korpusa ostao do kraja rata.

Komanda Petog korpusa bila je smještena u Bihaću, a zona njegove odgovornosti obuhvatala je tadašnju slobodnu teritoriju Bihaćkog okruga. Tokom rata Peti korpus našao se u izuzetno teškom položaju. Bihaćki okrug bio je u okruženju čak 1.201 dan, a područje su napadale agresorske snage Vojske RS-a, Srpske vojske Krajine koje su djelovale s teritorije Hrvatske, kao i snage secesioniste Fikreta Abdića.

Uprkos višestruko nepovoljnijem odnosu snaga i teškom naoružanju, Peti korpus uspio je održati odbranu i spriječiti prodor neprijateljskih snaga. Posebno mjesto u ratnom putu Petog korpusa zauzima operacija "Sana 95", tokom koje su njegove jedinice oslobodile Veliku Kladušu od Abdićevih snaga, a potom Bosanski Petrovac, Ključ i Bosansku Krupu, dok je Sanski Most oslobođen zajedno sa Sedmim korpusom Armije RBiH.

Peti korpus bio je jedan od sedam korpusa Armije RBiH. Prema podacima Federalnog ministarstva za pitanja boraca i ratnih vojnih invalida, imao je 618 oficira, 829 podoficira i 8.705 vojnika. Zbog svojih borbenih uspjeha, ali i upornosti i hrabrosti njegovih pripadnika, u narodu je dobio nadimak "Sila nebeska".

Danas, 34 godine nakon njegovog formiranja, godišnjica je prilika da se još jednom oda počast pripadnicima Petog korpusa, posebno šehidima i poginulim borcima koji su svoje živote ugradili u odbranu Bosne i Hercegovine. Sjećanje na njih ostaje dio historije zemlje koju su branili. Hvala im.