Provjerili smo: Ko sve ima pravo da naslijedi porodičnu penziju i koja je procedura?

Ko sve ima pravo na porodičnu penziju i koja je procedura za njeno ostvarivanje dileme su s kojima se suočavaju brojni građani nakon gubitka najbližih.

Kako bismo razjasnili sve nedoumice, obratili smo se Federalnom zavodu za penzijsko i invalidsko osiguranje (MIO/PIO), iz kojeg su pojasnili da su navedena pitanja uređena Zakonom o MIO/PIO.

"Pravo na porodičnu penziju osigurava se članu porodice umrlog osiguranika koji je na dan smrti ispunjavao uvjete za starosnu ili invalidsku penziju, odnosno članovima porodice umrlog korisnika starosne ili invalidske mirovine, a koji nije u obaveznom osiguranju.

Trending

Poklon publici pred koncerte na Koševu: Dino Merlin objavio novu pjesmu "Zbog tebe"

Dakle, korisnici porodične penzije ne mogu istovremeno biti u obaveznom osiguranju i primati penziju.

Što se tiče supružnika iz razvedenog braka, prema odredbama važećeg zakona navedeno lice ima pravo na porodičnu penziju ukoliko mu je pravomoćnom sudskom presudom dosuđeno pravo na uzdržavanje, te ukoliko ispunjava sve druge uvjete propisane Zakonom", naveli su za iz MIO/PIO za portal Radiosarajevo.ba.

Prije 2 dana

Penzionerima u BiH stiže veća uplata: Ministar tvrdi da povećanje od 3,5 posto nije konačno

U nastavku vam donosimo pregled odredbi Zakona koji se odnose na porodičnu penziju i način utvrđivanja iste.

Članak 68. (Uvjeti za porodičnu penziju)

Pravo na porodičnu penziju imaju članovi porodice umrlog osiguranika koji je na dan smrti ispunjavao uvjete za starosnu ili invalidsku penziju i članovi porodice umrlog korisnika starosne ili invalidske mirovine.

Članak 69. (Članovi porodice umrlog osiguranika)

(1) Članovima porodice umrlog osiguranika, odnosno korisnika penzije smatraju se:

a) bračni supružnik i izvanbračni partner (udovica odnosno udovac),

b) razvedeni bračni supružnik, ako mu je pravomoćnom presudom suda dosuđeno pravo na uzdržavanje,

c) dijete, rođeno u braku ili izvan braka, te usvojeno dijete,

d) pastorak ukoliko ga je umrli osiguranik, odnosno korisnik penzije uzdržavao,

e) dijete – unuče bez oba roditelja ukoliko ga je umrli osiguranik, odnosno korisnik penzije uzdržavao.

(2) Izvanbračni partner iz stavka (1) ovog članka, smatra se osoba koja je kao takva definirana Porodičnim zakonom Federacije Bosne i Hercegovine, a koja je svoj status utvrdila u odgovarajućem sudskom postupku.

Članak 70. (Uvjeti za porodičnu penziju udovice)

(1) Udovica ima pravo na porodičnu penziju:

a) ako je na dan smrti supruga navršila 50 godina života,

b) ako je na dan smrti supruga bila potpuno nesposobna za privređivanje, odnosno ako je takva nesposobnost nastala u roku jedne godine od dana smrti supruga,

c) ako je poslije smrti supruga ostalo jedno ili više djece koja imaju pravo na porodičnu penziju, a ona obavlja roditeljske dužnosti prema toj djeci.

(2) Udovica kojoj pravo na porodičnu penziju ostvarenu u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka prestane prije navršenih 50, ali poslije navršenih 45 godina života može ponovno ostvariti pravo na porodičnu penziju kad navrši 50 godina života.

(3) Udovica koja nije ostvarila pravo na porodičnu penziju u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka, iako je ispunjavala uvjete, može ostvariti pravo na porodičnu penziju i nakon prestanka prava na porodičnu penziju djece, pod uvjetima utvrđenim ovim Zakonom.

(4) Udovica koja u toku korištenja prava na porodičnu penziju, ostvarenu u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka, postane potpuno nesposobna za privređivanje zadržava pravo na porodičnu penziju dok postoji takva nesposobnost.

(5) Udovica koja u toku korištenja prava u skladu sa stavkom (1) tačka c). ovog članka navrši 50 godina života zadržava pravo na porodičnu penziju.

(6) Udovica koja do smrti supruga nije navršila 50, ali je imala navršenih 45 godina života ima pravo na porodičnu penziju kad navrši 50 godina života.

(7) Udovica koja je do smrti supruga ili do prestanka prava na porodičnu penziju navršila 45 godina života ima pravo na porodičnu penziju prije navršenih 50 godina života, ako postane potpuno nesposobna za privređivanje.

(8) Udovica ima pravo na porodičnu penziju i kad je dijete osiguranika, odnosno korisnika penzije rođeno 300 dana nakon njegove smrti.

(9) Iznimno od uvjeta propisanih u st. (1) do (8) ovog članka, udovica šehida, odnosno poginulog branitelja, ima pravo na porodičnu penziju kada navrši 45 godina života.

Članak 71. (Uvjeti za porodičnu penziju udovca)

(1) Udovac ima pravo na porodičnu penziju:

a) ako je na dan smrti supruge navršio 60 godina života,

b) ako je na dan smrti supruge bio potpuno nesposoban za privređivanje, odnosno ako je takva nesposobnost nastala u roku jedne godine od dana smrti supruge,

c) ako je poslije smrti supruge ostalo jedno ili više djece koja imaju pravo na porodičnu penziju, a on obavlja roditeljske dužnosti prema toj djeci.

(2) Udovac kojemu pravo na porodičnu penziju ostvarenu prema odredbama stavka (1) tačka c) ovog članka prestane prije navršenih 60, ali poslije navršenih 55 godina života može ponovo ostvariti pravo kad navrši 60 godina života.

(3) Udovac koji nije ostvario pravo na porodičnu penziju u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka, iako je ispunjavao uvjete, može ostvariti pravo na porodičnu penziju i nakon prestanka prava na porodičnu penziju djece, pod uvjetima utvrđenim ovim Zakonom.

(4) Udovac koji u toku korištenja prava na porodičnu penziju ostvarenu u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka postane potpuno nesposoban za privređivanje zadržava pravo na porodičnu penziju dok postoji takva nesposobnost. 

(5) Udovac koji u toku korištenja prava u skladu sa stavkom (1) tačka c) ovog članka navrši 60 godina života zadržava pravo na porodičnu penziju.

(6) Udovac koji do smrti supruge nije navršio 60, ali je imao navršenih 55 godina života ima pravo na porodičnu penziju kad navrši 60 godina života.

(7) Udovac koji je do smrti supruge ili do prestanka prava na porodičnu penziju navršio 55 godina života ima pravo na porodičnu penziju prije navršenih 60 godina života, ako postane potpuno nesposoban za privređivanje.

(8) Iznimno od uvjeta propisanih u st. (1) do (7) ovog članka, udovac šehida-žene, odnosno poginule braniteljice, ima pravo na porodičnu penziju kad navrši 60 godina života.

Članak 72. (Uvjeti za porodičnu penziju supružnika iz razvedenog braka)

Pravo na porodičnu penziju ima i supružnik iz razvedenog braka ako mu je pravomoćnom sudskom presudom dosuđeno pravo na uzdržavanje, te ukoliko ispunjava uvjete iz ovog Zakona.

Članak 73.  (Uvjeti za porodičnu penziju djeteta)

(1) Dijete ima pravo na porodičnu penziju do navršenih 15 godina života.

(2) Poslije navršenih 15 godina života, dijete ima pravo na porodičnu penziju do završetka redovnog školovanja, ali najkasnije do navršenih 26 godina života.

(3) Redovnim školovanjem, u smislu ovog Zakona, ne smatra se školovanje u školi istog ili nižeg stepena obrazovanja od škole koju je dijete završilo.

(4) Dijete kod kojega nastupi nesposobnost za samostalan život i rad prije 15. godine života ima pravo na porodičnu penziju dok ta nesposobnost traje.

(5) Dijete kod kojeg nesposobnost za privređivanje nastupi poslije 15. godine života, a prije smrti osiguranika odnosno korisnika penzije ima pravo na porodičnu penziju, ako ga je osiguranik odnosno korisnik penzije uzdržavao do svoje smrti.

(6) Dijete kod kojeg u toku korištenja prava na porodičnu penziju nastupi nesposobnost za samostalan život i rad ili nesposobnost za privređivanje zadržava pravo na penziju dok ta nesposobnost traje.

(7) Nesposobnost za samostalan život i rad postoji kada se osoba zbog vrste i težine tjelesnog ili mentalnog oštećenja ili vrste i težine psihičke bolesti ne može osposobiti za obavljanje najjednostavnijih poslova.

Članak 74. (Uzdržavani član porodice i porodično kućanstvo) 

(1) Osiguranik, odnosno korisnik penzije uzdržavao je člana porodice ako prosječni mjesečni prihod člana porodičnog kućanstva podnositelja zahtjeva za ostvarivanje prava na porodičnu mirovinu, u godini u kojoj je nastupila smrt osiguranika odnosno korisnika penzije, ne prelazi iznos najniže penzije u Federaciji iz prethodne godine, određene u skladu s ovim Zakonom.

(2) Porodičnim kućanstvom u skladu sa stavkom (1) ovog članka smatraju se supružnici i njihova djeca (rođena u braku i izvan braka, usvojena, pastorci i unučad koje je uzdržavao).