Alarmantan izvještaj o BiH: "Štićenici u socijalnim ustanovama pronađeni goli, ležali u fekalijama"

Evropski komitet za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja (CPT) objavio je danas, 27. januara, izvještaj o redovnoj posjeti Bosni i Hercegovini tokom 2024. godine, u kojem izražava ozbiljnu zabrinutost zbog navoda o policijskom zlostavljanju, kao i zbog nehumanih i ponižavajućih uslova u zatvorima, ustanovama socijalne zaštite i centrima za strance.

Delegacija CPT-a boravila je u BiH od 2. do 13. septembra 2024. godine, a fokus posjete bio je na:

• postupanju policije prema uhapšenim i pritvorenim osobama,
• uslovima u zatvorskim ustanovama na državnom i entitetskom nivou, te
• položaju korisnika socijalnih ustanova i stranih državljana lišenih slobode prema imigracionim propisima.

Komitet navodi da je ponovo zaprimio brojne vjerodostojne navode o fizičkom zlostavljanju pritvorenika od strane policije u oba entiteta.

Trending

Svijet se mijenja: EU i Indija finalizirali "majku svih sporazuma"

Prema izvještaju, zlostavljanje je uključivalo šamare, udarce rukama i nogama, pendrecima i kundacima oružja, a najčešće su ga navodno provodile specijalne policijske jedinice u Sarajevu i Tuzli, Žandarmerija i Antiteroristička jedinica policije Republike Srpske. CPT upozorava da su osobe uhapšene tokom akcija protiv organiziranog kriminala posebno izložene riziku, te poziva vlasti na jasnu politiku nulte tolerancije prema mučenju, dodatnu obuku policije i uvođenje audio-vizuelnog snimanja svih policijskih ispitivanja.

Kritika postupanja prema zatvorenicima u KPD Zenica

Kada je riječ o zatvorima, CPT pozdravlja smanjenje broja zatvorenika i ulaganja u obnovu objekata, ali oštro kritikuje praksu korištenja tapaciranih ćelija i ludačkih košulja u Kazneno-popravnom zavodu Zenica. Posebno lošim ocijenjeni su uslovi u pritvorskom odjelu KPZ Tuzla, gdje su zabilježeni prenapučenost, loša ventilacija, nehigijena i prisustvo štetočina, kao i nedostatak zdravstvenog osoblja.

29.09.25. 13:30

Direktorica zavoda Pazarić Amra Bučan: "Edin Osmanović snimao nasilje, ucijenio je korisnike"

Komitet je ponovo ukazao i na dugotrajnu izolaciju pritvorenih žena, te preporučio uvođenje posebnih medicinskih pregleda radi otkrivanja psihičkih problema i posljedica rodno zasnovanog nasilja.

Alarmantno stanje u ustanovama socijalne zaštite

Posebno alarmantno stanje zabilježeno je u ustanovama socijalne zaštite, naročito u paviljonima IV i V u Višegradu, gdje su uslovi ocijenjeni kao krajnje nehumani.

CPT navodi da su prostorije zapuštene, nehigijenske i da su pojedini korisnici pronađeni goli ili bez osnovne posteljine, dok su neki ležali u prljavoj posteljini natopljenoj urinom i izmetom. Komitet upozorava da ovakvi uslovi mogu predstavljati nečovječno i ponižavajuće postupanje te zahtijeva hitne mjere.

Teški propusti utvrđeni su i u postupanju prema stranim državljanima. U pritvorskom kontejneru na Aerodromu Sarajevo, majka s malom djecom bila je zadržana tri dana bez ikakvih aktivnosti ili izlaska na svjež zrak. CPT zahtijeva da se kontejner zamijeni adekvatnim pritvorskim prostorom.

U Imigracionom centru Lukavica zabilježeni su ozbiljni navodi o premlaćivanju stranog državljanina s teškim mentalnim poremećajem, koji je zatečen u kritičnom stanju u samici.

Vlasti Bosne i Hercegovine u odgovoru na izvještaj navode da su poduzete određene mjere, uključujući obuku policijskih službenika, unapređenje mehanizama za prijavu policijskog nasilja, te jačanje Preventivnog mehanizma za sprečavanje mučenja pri Instituciji ombudsmena BiH, navodi se u izvještaju.