Umjetnost ili šutnja? Predstava "Na čijoj strani" stiže u Sarajevo

Predstava "Na čijoj strani" Ronalda Harwooda, u režiji Lenke Udovički, bit će izvedena 28. septembra u Sarajevskom ratnom teatru SARTR, dok su reprizne izvedbe zakazane za 29. i 30. septembar. Predstava  "Na čijoj strani" nastala u produkciji Ulysses teatra, u saradnji sa Sarajevskim ratnim teatrom SARTR i Realstageom, a brijunsku premijeru imala je 31. jula 2026.

Tekst otvara pitanje na čijoj strani u vremenu političkih i totalitarnih pritisaka treba biti običan čovjek, misleće biće, ali i umjetnik i stvaralac. Kroz lik njemačkog dirigenta Wilhelma Furtwänglera, koji je ostao i djelovao u Njemačkoj za vrijeme nacističkog režima, predstava propituje može li umjetnik ostati izvan politike i gdje počinje njegova lična odgovornost. Njegovo saslušanje pred američkim istražnim organima tako prerasta u širu dilemu o odnosu umjetnosti, morala, političke pripadnosti i odgovornosti pojedinca u vremenu totalitarizma.

U trenutku kada svijet ponovo svjedoči ratovima, razorenim gradovima, izbjeglištvu i dubokim društvenim podjelama, Harwoodov tekst dobija snažnu savremenu rezonancu.

Trending

Potpisani ugovori: Grade se dvije nove kružne raskrsnice na Ilidži

Kako piše novinar i kolumnista Branko Mijić: “Lenka Udovički daje Harwoodovoj drami aktualni kontekst, ne bježeći u nepostojeću umjetničku neutralnost, koja u životu može značiti samo status quo i tiho pristajanje na nasilje, ubijanje i zločine, već problematizirajući na pozornici stvarnost koja nas okružuje. Kako danas, tako i prije 80 godina.

U svijetu u kojem oni koji posjeduju medije posjeduju i narativ, a tko posjeduje narativ, posjeduje i istinu, pa si prisvaja pravo ubijati druge ljude, a nazivati se pravednikom, dok žrtve postaju teroristi, a teroristi žrtve, teatar ostaje posljednje mjesto gdje se o svemu tome može otvoreno progovoriti!”

Prije oko 4h

MESS donosi spektakularan program: Vještice iz Salema Olivera Frljića, Slučaj Pelicot Mila Raua...

Publika je izvedbe na Brijunjima pratila s potpunom paznjom dok su glumci Svetozar Cvetković, Ozren Grabarić, Matea Mavrak, Džana Džanić, Alban Ukaj i Davor Sabo uz violončelisticu Belmu Alić, ispraćeni dugotrajnim ovacijama.

Istaknuta je i pažljivo oblikovana muzička komponenta predstave, u kojoj Beethovenova Peta simfonija – „Simfonija sudbine“, Deveta simfonija sa porukom „Zagrlite se, milioni“ te Brucknerov Adagio postaju svojevrsni muzički odraz rata, odgovornosti i slobode izbora pojedinca.

Posebno mjesto u predstavi zauzima violončelo Belme Alić, koje je publika prepoznala kao važan emotivni element i svojevrsni unutrašnji glas likova, dok je završnica predstave ostavila snažan utisak.

„Na čijoj strani“ drama je istaknutog britanskog dramatičara i scenariste Ronalda Harwooda. Svjetsku slavu stekao je dramom Garderobijer, dok je za scenarij filma Pijanist 2002. godine osvojio Oscara.

Postavljena u savremeni kontekst svijeta obilježenog povratkom fašizma pod novim imenima i zastavama, predstava ponovo otvara pitanja o granicama preživljavanja, odgovornosti i kolaboracije: gdje prestaje pokušaj da se preživi, a počinje saradnja sa sistemom? Možemo li zaista ostati neutralni i može li neutralnost biti potpuno nedužna?