Rusija sve više angažuje strane državljane za ratovanje: Među regrutima više od 20 osoba iz BiH

Rusija sve intenzivnije popunjava svoje vojne redove stranim državljanima, a broj onih koji su potpisali ugovore u prvih devet mjeseci ove godine već je premašio ukupan broj iz prošle godine. Prema podacima ukrajinskih vlasti, od početka ruske invazije identifikovano je gotovo 46.000 stranih državljana koji su angažovani u ruskim oružanim snagama. Ranija istraživanja ukazuju na to da se među njima nalaze i državljani Bosne i Hercegovine.

Ukrajinski Koordinacioni štab za postupanje s ratnim zarobljenicima saopćio je da su do 1. oktobra 2026. godine identifikovane 45.959 osobe stranog državljanstva koje su potpisale ugovore s ruskom vojskom. Evidencija obuhvata državljane 151 zemlje, kao i osobe s međunarodno nepriznatih teritorija, prenosi Ukrajinska pravda.

Podatke je predstavio brigadni general Dmytro Usov, sekretar Koordinacionog štaba. Prema procjenama ukrajinske strane, Rusija trenutno mjesečno regrutuje oko 1.800 stranih državljana, pri čemu se sve više angažuju osobe iz Afrike i Latinske Amerike.

Rekordan broj stranih regruta

Podaci koje je objavio Koordinacioni štab pokazuju kontinuiran rast broja stranaca koji pristupaju ruskim oružanim snagama. Tokom 2022. godine evidentirana su 94 strana državljanina koja su potpisala ugovore, dok je 2023. taj broj porastao na 4.067.

U 2024. godini registrovano je 8.877 novih stranih regruta, a tokom 2025. godine njih 16.085. U prvih devet mjeseci 2026. ugovore s ruskom vojskom potpisalo je 16.168 stranaca, čime je već premašen broj zabilježen tokom cijele prethodne godine.

Prema ocjeni ukrajinskog Koordinacionog štaba, ovi podaci ukazuju na sve značajniju ulogu stranih državljana u popunjavanju ruskih vojnih jedinica.

Cilj bi mogao biti premašen prije kraja godine

Ukrajinske obavještajne službe procjenjuju da je Rusija za 2026. godinu planirala regrutovati 18.500 stranih državljana. Ukoliko se nastavi dosadašnji tempo, taj cilj mogao bi biti dostignut već u novembru, dok bi do kraja godine broj novopotpisanih ugovora mogao iznositi oko 21.500. Ipak, riječ je o projekciji zasnovanoj na dosadašnjim podacima, a ne o konačnom broju regrutovanih stranaca.

Prema dostupnim podacima, najveći broj stranih regruta dolazi iz Uzbekistana, Tadžikistana i Bjelorusije. Istovremeno, najizraženiji rast regrutovanja bilježi se u afričkim i latinoameričkim zemljama.

Sve više regruta iz Afrike i Latinske Amerike

Od januara do kraja septembra 2026. godine ugovore s ruskom vojskom potpisalo je 1.449 državljana Kolumbije, 699 državljana Burundija, 530 državljana Zimbabvea i 503 državljana Perua. Ovi podaci ukazuju na to da Rusija širi područje iz kojeg dolaze novi vojnici, izvan postsovjetskih zemalja koje su tradicionalno među glavnim izvorima stranih regruta.

Ukrajinske snage su od početka invazije 2022. godine zarobile državljane 59 zemalja koji su se borili na ruskoj strani. Dio zarobljenika učestvovao je u istraživanju projekta „Želim živjeti“, čiji rezultati pružaju uvid u razloge i okolnosti njihovog odlaska u rat.

Državljanstvo i obećanja kao motivi za odlazak na front

Prema rezultatima istraživanja, 46,7 posto ispitanika potpisalo je ugovor s ruskom vojskom u zamjenu za mogućnost dobijanja ruskog državljanstva. Da u trenutku potpisivanja ugovora nisu znali da će biti poslani u borbu protiv Ukrajine izjavilo je 28 posto anketiranih. Istraživanje je pokazalo i da je 41,4 posto ispitanika regrutovano putem vojnih odsjeka i regrutnih centara. U Koordinacionom štabu smatraju da ovaj podatak ukazuje na direktno učešće ruskih državnih institucija u procesu angažovanja stranih državljana.

Gotovo polovina ispitanih, odnosno 48,8 posto, zarobljena je nakon što je ranjena. Istovremeno, 79 posto njih izjavilo je da želi biti vraćeno u Rusiju u okviru razmjene ratnih zarobljenika.

Obećanja o zaradi i državljanstvu

Ukrajinski Koordinacioni štab navodi da ruske vlasti strane državljane privlače obećanjima o zaradi i mogućnosti sticanja državljanstva. Prema njihovim tvrdnjama, nakon potpisivanja ugovora mnogi bivaju raspoređeni u jurišne jedinice i upućeni na posebno opasne zadatke. Iz Štaba također ističu da se strani vojnici koji prežive borbe, a potom završe u ukrajinskom zarobljeništvu, nerijetko suočavaju s nedostatkom podrške ruskih vlasti.

Važno je naglasiti da objavljene brojke i procjene dolaze od ukrajinskih institucija, dok se rezultati istraživanja odnose na grupu ispitanih ratnih zarobljenika. Zbog toga se njihovi odgovori ne mogu automatski primijeniti na sve strane državljane koji služe u ruskoj vojsci. U navedenom izvještaju nije predstavljena nezavisna potvrda ukupnog broja regrutovanih stranaca.

I državljani BiH među onima koji su se pridružili ruskoj vojsci

Pitanje stranih državljana u ruskim vojnim redovima odnosi se i na Bosnu i Hercegovinu. Radio Slobodna Evropa (RSE) je u martu ove godine, pozivajući se na podatke projekta „Želim živjeti“, objavio da je najmanje 15 osoba porijeklom iz BiH učestvovalo ili još učestvuje u borbama na ruskoj strani. Među njima su se nalazila i imena koja ranije nisu bila poznata javnosti.

U julu je RSE izvijestio da se od početka ruske invazije više od 20 osoba s državljanstvom Bosne i Hercegovine pridružilo ruskoj vojsci. Ovaj podatak objavljen je u ranijem, odvojenom izvještaju i nije posebno izdvojen u najnovijim podacima ukrajinskog Koordinacionog štaba.

Prema ranijem izvještavanju RSE-a, dio tih osoba u međuvremenu je stekao i rusko državljanstvo. U pojedinim slučajevima to je predstavljalo prepreku za njihovo procesuiranje pred pravosudnim institucijama Bosne i Hercegovine.