Dan Ujedinjenih nacija: 68 godina UN

UNdanas slave svoj dan, 24. oktobar, u znak sjećanja na usvajanje Povelje svjetske organizacije, koja je stupila na snagu 1945, po završetku Drugog svjetskog rata, javlja Tanjug.

Pošto je Povelju ratifikovala većina tadašnjih članica UN, među kojima i svih pet stalnih članica Savjeta bezbjednosti, UN su zvanično počele da postoje prije 68 godina.

Dan UN se slavi od 1948. godine, pri čemu je Generalna skupština UN 1971. godine preporučila državama članicama da 24. oktobar obilježavaju kao praznik na svojim teritorijama.

Povodom Dana UN, oglasio se i generalni sekretar svjetske organizacije Ban Ki-moon, rekavši da je to prilika da se prizna koliko "ova nezamjenjiva Organizacija doprinosi miru i opštem razvoju". On je u poruci upozorio da je sukob koji i dalje traje u Siriji najveći bezbjednosti izazov za svijet, podsjetivši istovremeno da milioni ljudi zavise od humanitarne pomoći Ujedinjenih nacija.

"Stručnjaci UN rade zajedno sa predstavnicima Organizacije za zabranu hemijskog oružja na uništavanju zaliha koje posjeduje Sirija i mi se zalažemo za diplomatsko rješenje da bi se zaustavila patnja ljudi koja predugo traje", naglasio je Ban.

Kao jedan od izazova koji se nalaze pred svjetskom organizacijom, prvi čovjek UN je pomenuo i održivi razvoj, koji bi u narednom periodu trebalo da postane realnost.

"Na Dan UN obećajmo da ćemo se zajedno založiti za ideale koji su postojali prilikom osnivanja ove organizacije i da ćemo zajedno sarađivati na uspostavljanju mira, razvoju i poštovanju ljudskih prava", zaključio je Ban.

UN su kada su osnovane imale 51 zemlju članicu u svojim redovima, a danas 193 države imaju predstavnike u zgradi na East Riveru u New Yorku.

Savjet bezbjednosti, kao najuticajnije tijelo UN, broji 15 članova, od kojih su pet stalni: Kina, Francuska, SAD, Rusija i Velika Britanija, i 10 nestalne članice koje se rotiraju.

Procjenjuje se da je godišnji budžet UN oko pet milijardi dolara, od čega najveći dio odlazi na mirovne misije pod okriljem te organizacije širom svijeta. Najveći donatori budžeta su SAD (22 odsto), Japan (10,8 odsto), Njemačka (7,1 odsto), Francuska (5,6 odsto), Kina (5,1 odsto), Italija (4,4 odsto).

Prvi čovek UN Bank Ki mun na tu funkciju je izabran 1. januara 2007. godine, a od 2011. godine u drugom mandatu vodu svetsku organizaciju, i na toj funkciji će se nalaziti do kraja 2016. godine.