Brisel želi zabraniti djelovanje europskih desničara: Spominju se njemački AfD, bugarski Preporod...

Krajnje desničarska stranka Evropa suverenih nacija (ESN) - dom Alternative za Njemačku - mogla bi biti zabranjena zbog nepoštivanja vrijednosti Europske unije. Naime, nadzorni organ koji nadgleda evropske političke stranke pokrenuo je proces koji bi mogao rezultirati oduzimanjem prava ESN-u da bude politička stranka i gubitkom finansiranja.

Stranka ESN je zaseban pravni subjekt od političke grupe ESN u Evropskom parlamentu, koja ima 27 zastupnika. Političke grupe su parlamentarne frakcije, dok su stranke širi savezi nacionalnih stranaka koji se finansiraju iz budžeta EU. Politička grupa ESN ne suočava se sa sankcijama, a jedini učinak koji bi zastupnici AfD-a u Evropskom parlamentu osjetili bio bi nedostatak političke stranke koja bi pružila podršku na budućim izborima za EU ili koordinirala politiku sa istomišljenicima.

Šta je ESN?

Stranku ESN i grupu ESN osnovala je Alternativa za Njemačku nakon izbora za EU 2024. godine, a uključuju bugarski Preporod, francusku Rekonkvistu (koju predvodi Éric Zemmour), poljsku Konfederaciju, češki SPD, mađarski Pokret Naša domovina, holandski Forum za demokratiju i slovački Pokret Republika. Planirano je da 2026. godine dobiju više od 2 miliona eura subvencija od Evropskog parlamenta.

Nadzorno tijelo - Uprava za evropske političke stranke i fondacije - saopštilo je da je pronašlo dokaze koji "bacaju sumnju na usklađenost" stranke ESN s vrijednostima EU, napisao je u pismu direktor uprave Pascal Schonard. Pismo je upućeno Vijeću EU, a POLITICO je imao uvid u njega. Proces nadzornog tijela pokrenut je u petak.

Nadzorno tijelo prati da li se političke stranke i fondacije pridržavaju pravila EU koja ih regulišu. Ta pravila zahtijevaju od stranaka da poštuju osnovne vrijednosti Unije - uključujući "poštovanje ljudskog dostojanstva, slobode, demokratije, jednakosti, vladavine prava i ljudskih prava, uključujući prava manjina" - kako je utvrđeno u članu 2 Ugovora o Evropskoj uniji.

U svom pismu od 300 stranica, Schonard kaže da postoje "dokazi" da članovi ESN-a krše vrijednosti EU. Dokazi uključuju sudske presude, snimke ekrana i objave na društvenim mrežama zastupnika Evropskog parlamenta i stranačkih zakonodavaca koje prikazuju antiimigrantsku, antisemitsku i anti-LGBT retoriku, uključujući pozive na remigraciju i prikaz homoseksualnosti kao pedofilije.

Desničari i ekstremisti

Pismo se fokusira na bugarski Preporod, navodeći da otvoreno sarađuje sa strankom Ujedinjena Rusija Vladimira Putina, te ih optužuje da stoji iza nasilnih protesta u Sofiji i napada na delegaciju Evropske komisije u februaru 2025. godine. Također, stavljajući fokus na Alternativu za Njemačku, pismo ističe odluku njemačkih obavještajnih službi iz maja 2025. godine da klasifikuju ovu stranku kao desničarsku ekstremističku organizaciju i odluku upravnog suda u Kölnu koja je blokirala takvu klasifikaciju, ali je ipak utvrdila da je program stranke "suprotan ljudskom dostojanstvu i slobodi vjeroispovijesti".

AfD nije odgovorio na zahtjev za komentar. Njemački parlament je prethodno raspravljao o tome da li da zatraži od ustavnog suda zemlje da pokrene proces zabrane AfD-a.

ESN nije odgovorio na zahtjeve POLITICO-a za komentar. Predsjednik stranke ESN Stanislav Stojanov izjavio je 4. maja da "ESN nema mandat da se direktno miješa u poslove svojih stranaka članica. Međutim, ostajemo posvećeni održavanju temeljnih vrijednosti EU kroz stalni dijalog sa povezanim strankama."