Pamtimo i ne zaboravljamo: Danas se navršava 34. godišnjica od zločina u Sjeverinu

Danas, 22. oktobra, navršavaju se 34 godine od otmice civila iz Sjeverina, mjesta na području opštine Priboj u Srbiji.

Pripadnici paravojne formacije "Osvetnici", pod komandom Milana Lukića, 22. oktobra 1992. godine oteli su 16 Bošnjaka, radnika pribojskih preduzeća, koji su redovnim autobusom na relaciji Priboj-Rudo-Priboj krenuli na posao. Svi oteti civili kasnije su ubijeni.

Za ovaj zločin Okružni sud u Beogradu je 2005. godine osudio Milana Lukića, Olivera Krsmanovića i Dragutina Dragićevića na po 20 godina zatvora, dok je Đorđe Šević osuđen na 15 godina zatvora. Prema navodima iz presude, osuđeni su, zajedno sa još pet neidentifikovanih osoba, 22. oktobra 1992. godine, u prijepodnevnim satima, mučili civile, povrijedili njihov tjelesni integritet i na kraju ih ubili.

Zločin je počinjen nakon što je Milan Lukić zaustavio autobus preduzeća "Raketa" iz Užica u selu Mioče, na području opštine Rudo u Bosni i Hercegovini. Zajedno sa dvojicom nepoznatih lica ušao je u autobus i izvršio provjeru identiteta putnika. Iz autobusa je potom izvedeno 15 muškaraca i jedna žena. Oteti su kamionom, kojim je upravljao Oliver Krsmanović, prevezeni do hotela "Vilina Vlas" u Višegradu. Ispred hotela su pretreseni i oduzeti su im lični dokumenti, nakon čega su uvedeni u hotelski hol i fizički zlostavljani drvenim motkama. Potom su odvezeni na obalu rijeke Drine, gdje su ubijeni.

Otmici iz autobusa prethodilo je i odvođenje Sabahudina Ćatovića, koji je tokom noći ispred svoje porodične kuće otet. Od tog trenutka gubi mu se svaki trag. Sve žrtve ovog zločina bile su državljani Savezne Republike Jugoslavije. Do danas su pronađeni posmrtni ostaci samo jedne žrtve, Medredina Hodžića, dok se za ostalim nestalim osobama i dalje traga.

Činjenica da su otmica i ubistva počinjeni na teritoriji druge države ne oslobađa Srbiju moralne obaveze da žrtvama prizna status civilnih žrtava rata i iskaže poštovanje prema njihovom stradanju. Intenzivnije angažovanje nadležnih institucija na pronalaženju nestalih, kao i obezbjeđivanje novčane naknade porodicama žrtava, predstavljali bi konkretan izraz solidarnosti sa porodicama koje decenijama žive s bolom, neizvjesnošću i posljedicama ovog zločina.

Podsjećamo i na ovogodišnju inicijativu Centra za građansko obrazovanje iz Crne Gore i Udruženje za društvena istraživanja i komunikacije Sarajevo (UDIK), nakon koje su tamošnje institucije prekinule saradnju sa hotelom "Vilina Vlas". Ovaj potez ukazuje na značaj odgovornog odnosa prema mjestima koja su povezana sa ratnim zločinima, kao i na neprihvatljivost saradnje sa ustanovama koje negiraju ili zanemaruju stradanje žrtava.

Iz UDIK-a su pozvali institucije u Bosni i Hercegovini i regionu da slijede ovaj primjer, da se odgovorno odnose prema nasljeđu ratnih zločina i da prilikom uspostavljanja saradnje vode računa o istorijskom kontekstu i odnosu potencijalnih partnera prema žrtvama.

U povodu 34. godišnjice, sjećamo se ubijenih civila iz Sjeverina: Alija Mandal, Derviš Softić, Esad Džihić, Idriz Gibović, Hajrudin Sajtarević, Medredin Hodžić, Mehmed Šebo, Medo Hodžić, Mevlida Koldžić, Mithad Softić, Mujo Alihodžić, Mustafa Bajramović, Ramahudin Ćatović, Ramiz Begović, Sabahudin Ćatović, Sead Pecikoza i Zafer Hadžić.