Moskva pruža sklonište vođi srbijanske grupe osumnjičene za rasističke napade u Parizu i Berlinu

Vođa grupe iz Srbije, koja je po nalogu ruske obavještajne službe izazivala nerede u Francuskoj i Njemačkoj, krije se u Rusiji.

Poslije višemjesečnog istraživanja, Radio Slobodna Evropa (RSE) locirao je Momčila Gajića u Moskvi, gde je u januaru 2026. bio u crkvi Svetog Petra i Pavla.

Ova crkva je predstavništvo Srpske pravoslavne crkve u Rusiji, a Gajić na fotografijama zauzima centralno mjesto u crkvenom obredu.

Momčilo Gajić se, u istrazi srbijanskog pravosuđa, sumnjiči da je bio jedan od organizatora niza rasističkih akcija usmjerenih prema jevrejskim i muslimanskim zajednicama u Parizu i Berlinu u proljeće i ljeto 2025.

Uspio je da pobjegne i od francuske i od srbijanske policije, te nije bio među 11 članova grupe koji su u Srbiji uhapšeni krajem septembra iste godine.

Prema navodima presude Višeg suda u Smederevu, u koju je RSE imao uvid, Gajić je predvodio grupu iz Srbije koja je nerede izazivala po nalogu ruske obavještajne službe.

Trojica pripadnika grupe su priznala krivicu i u decembru 2025. su pred sudom u Smederevu osuđeni za špijunažu i izazivanje rasne diskriminacije.

Jedan od osuđenih Gajića opisuje kao organizatora nereda "usko povezanog sa ruskom službom", pokazuju sudski spisi u koje je RSE dobio uvid.

Policija nije odgovorila na upit RSE da li je za njim raspisana potjernica.

Momčilo Gajić (30) do sada nije osuđivan, ima prijavljeno prebivalište u Novom Sadu u Vojvodini, a poznat je i pod nadimkom "Kaluđer", pokazalo je istraživanje RSE.

On nije odgovarao na pozive i dopise RSE.

Šta se zna o vođi grupe iz Srbije?

Prve informacije o Gajićevoj ulozi u incidentima u Parizu i Berlinu pojavile su se krajem septembra 2025. kada je Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) Srbije saopštilo da je u velikoj akciji policije i Bezbjednosno informativne agencije uhapšeno 11 osoba zbog sumnje da su izvršili krivična djela špijunaže i rasne i druge diskriminacije.

"Postoje osnovi sumnje da je M.G. koji se nalazi u bjekstvu, postupajući po instrukcijama strane obavještajne službe, na teritoriji Republike Srbije organizovao i obučavao grupu od 14 srbijanskih državljana koja je imala za cilj da na osnovu razlike u rasi, boji kože, vjerskoj pripadnosti, nacionalnosti i etničkom porijeklu, na teritoriji Francuske i Njemačke, krši osnovna ljudska prava", saopštio je MUP 29. septembra.

Grupa je izvršila nekoliko vandalskih akcija, među kojima je i polivanje zelene farbe na Muzej holokausta i tri sinagoge u Parizu, kao i ostavljanje svinjskih glava ispred devet džamija u tom gradu.

U centru Berlina su, u blizini memorijalnog kompleksa posvećenog ubijenim Jevrejima, postavljali plastične skelete.

Da li se za Gajićem traga nije poznato. Francusko tužilaštvo i MUP Srbije nisu odgovorili na upit RSE o raspisivanju potjernice.

Više tužilaštvo u Smederevu kratko je navelo da još postupa po ovom predmetu.

"Predmet je i dalje nalazi u fazi istrage, u kojoj se preduzimaju razne procesne radnje, koje između ostalog obuhvataju i mere za obezbeđenje prisustva okrivljenih, kao i dokazne radnje u cilju utvrđivanja svih relevantnih činjenica", saopštilo je za RSE Tužilaštvo u Smederevu.

Dodalo je da "u interesu nesmetanog vođenja postupka" nije u mogućnost da iznosi dodatne informacije.

Šta Gajić radi u Moskvi?

O Momčilu Gajiću u javno dostupnim podacima nema mnogo informacija.

Istražujući digitalne tragove, RSE je na osnovu starog Linkedin profila pronašao njegove kontakte.

Broj telefona koji je povezan na Telegram aplikaciju povezan je i sa profilnom fotografijom na kojoj se vidi Gajić kako telefonira.

Mjesto na kojem se fotografisao RSE je geolocirao u Moskvi, gdje Gajić sjedi u blizini ulaza u jednu od najstarijih tržnica "GUM", okrenut prema Crvenom trgu.

Iza njega se vide bašte sa cvijećem koje se postavljaju za vrijeme održavanja festivala cvijeća u ljetnjim mjesecima. Tačno vrijeme kada je fotografija nastala nije moguće precizno utvrditi.

Šta otkrivaju sudski spisi?

Po povratku u Srbiju, nakon incidenata u Parizu i Berlinu, uhapšeno je 11 članova grupe kojima je 1. oktobra 2025. određen pritvor.

Trojica članova grupe su priznali krivicu i pred Višim sudom u Smederevu su krajem decembra osuđeni na šest mjeseci do godinu i po dana kućnog zatvora. Protiv ostalih pripadnika grupe se i dalje vodi istraga.

Nakon nekoliko iskaza policiji, krivicu su priznali Aleksandar Savić, Filip Petrović i Nemanja Ćevap.

Pred Višim sudom u Smederevu su krajem decembra osuđeni na šest mjeseci do godinu i po dana kućnog zatvora.

Nisu odgovorili na upite RSE za razgovor.

Ko je 'Hanter'?

"Moja pretpostavka je da je Hanter glavni u ovoj službi i u organizovanju ovih aktivnosti u Parizu i Berlinu, ali ja to ne znam sa sigurnošću. Po mojoj procjeni je Kaluđer ispod Hantera u toj organizaciji", naveo je još Savić.

RSE nije mogao nezavisno da potvrdi da se osoba sa nadimkom "Hanter" nalazi među srbijanskim dobrovoljcima koji se bore u Ukrajini na strani Rusije.

Niko od osumnjičenih nije iznio njegovo pravo ime, a nadimkom "Hanter" oslovljavaju ga, između ostalog, zato što mu je to bio naziv korisničkog naloga na aplikaciji Zangi.

Ovu aplikaciju za razmjenu online poruka, grupa je koristila za komunikaciju tokom akcija.

Aplikaciju je razvila kompanija "Secret Phone Inc." sa sjedištem u Kaliforniji a, kako se navodi u opisu, služi prije svega za privatnu, bezbjednu komunikaciju i razmjenu šifrovanih tekstualnih poruka, glasovnih i video poziva. Instalira se bez vezivanja za broj telefona i ne čuva korisničke podatake.

Korisnički nalog Momčila Gajića na aplikaciji je, prema svjedočenjima osuđenih članova grupe, bio "Kaluđer" i "Đuzepe".

Ko sve posećuje predstavništvo SPC u Moskvi?

Podvorije (predstavništvo) Srpske pravoslavne crkve u Moskvi vodi episkop Stefan (Dragan) Šarić. On je takozvani vikarni episkop poglavara SPC.

Ima titulu "episkop remezijanski", što znači da ne rukovodi posebnom eparhijom, piše Radio Slobodna Evropa.

PrIJe nego što je 2018. postao starJešina Podvorja SPC u Moskvi, bio je starJešina hrama Svetog Save u Beogradu, najvećeg hrama u Srbiji.

Novinari istraživačke redakcije Detektor iz Sarajeva locirali su episkopa Stefana u društvu srbijanskih dobrovoljaca u Rusiji.

On je, prema navodima sarajevskog portala, u aprilu 2025. bio gost na dobrotvornoj večeri u restoranu "Subotica" u Moskvi.

Večeru je organizovala moskovska Fondacija Svetog Save Srpskog. Tu organizaciju registrovali su srbijanski dobrovoljci u ruskoj vojsci – Davor Savičić i Branko Basara.

Davor Savičić, koji je prije početka invazije Rusije na Ukrajinu osnovao bataljon plaćenika "Vukovi" bio je označen i kao pukovnik Glavne uprave Generalštaba Oružanih snaga Rusije, poznatije kao GRU, pokazalo je ranije istraživanje RSE.

Na večeri je bio i Dejan Berić jedan od najpoznatijih regrutera srpskih plaćenika u Ukrajini.

Događaju su, prema navodima Detektora, prisustvovala i dva visokorangirana ruska oficira, među kojima i Eduard Shonov, nosilac dva ordena za hrabrost ruske vojske i član programa "Vrijeme heroja", koji je inicirao ruski predsednik Vladimir Putin.

Mjesec dana kasnije, u maju 2025, episkop Stefan Šarić primio je bivšeg predsednika bosanskohercegovačkog entiteta RS Milorada Dodika, koji je sliku sa ovog događaja podijelio na društvenoj mreži X.

Više čitajte na linku OVDJE.