Lejla Somun-Krupalija: Čvrsto na strani diskriminisanih

Somun-Krupalija, rođena u Sarajevu 1967, karijeru je počela radom u UN 1990, u Teheranu, a nastavila u BiH i Hrvatskoj do 1992. Od 1996. aktivna u nevladinom sektoru, predaje akademsko pisanje, feministički pristup u istraživanju, kvalitativna istraživanja i gender i nacionalizam; članica je Glavnog odbora Naše stranke

U predstavljanju sebe i svog izbornog programa za portal Radiosarajevo.ba, Somun-Krupalija navodi kako se njen program bavi rješenjem problema koje ona, kao vijećnica, analizira već četiri godine; potom nam navodi koje to činjenice boje njen rad, ali i konkretne poteze koje namjerava povući, pobijedi li na predstojećim lokalnim izborima.

Radiosarajevo.ba: Po čemu se Vaš program razlikuje od programa ostalih kandidata?
Somun-Krupalija: Moj program se razlikuje od ostalih kandidata po tome što je zasnovan na konkretnim problemima koje analiziram već četiri godine kroz učešće u Opštinskom vijeću centar kao vijećnica Naše stranke, a posebno od ljeta 2011. godine kada smo počeli sa pripremom programa lokalnih izbora. Na konkretne probleme – sigurnost, nezaposlenost, nepristupačnost opštine - odgovaram konkretnim lokalnim politikama, mjerama i akcijama, ne pozivam se na neke 'velike teme' već svojim programom želim da promijenim nabolje živote ljudi u mojoj opštini. Nisam opterećena ustavnim nadležnostima kao drugi kandidati, koji zbog ograničenja nadležnosti opština stalno govore da se nešto ne može.

Opštini vratiti ovlasti

Za razliku od njih ja kažem 'Mi možemo!' građanima i građankama naše opštine obezbijediti sve usluge na jednom mjestu. Naravno da će za to trebati sarađivati blisko sa kantonalnim institucijama vlasti i javnim ustanovama, ali i boriti se grčevito da se skoro 40 ovlasti opštine sa kantonalnog nivoa vrati lokalnom nivou. Moj program je protkan novim pristupom i novim načinom rada koji će biti ključan za uspjeh i napredak Opštine Centar.

Radiosarajevo.ba: Šta bi Vaša pobjeda značila za ugrožene kategorije stanovništva i generalno ljudska prava u Vašoj općini?
Somun-Krupalija: Kad se predstavljam, uvijek za sebe kažem da sam pobornica jednakih mogućnosti žena i muškaraca i da sam majka djeteta sa invaliditetom. Te dvije činjenice boje sve što radim u svom životu, i privatnom i profesionalnom. Skoro se dvije decenije bavim pitanjima socijalno isključenih osoba, diskriminisanih grupa i učestvujem sa njima u iznalaženju rješenja za stanje u kojem se nalaze. Kao načelnica bih se trudila ne samo da postoji podrška kroz specifične projekte za socijalno isključene osobe, već bih obezbijedila da se svaki projekat koji radimo, svaki program i aktivnosti priprema uz učešće onih na koje se odnosi (ne samo reda radi kroz javne tribine, već kroz komisijski i stručni rad) te da se svaki put zapitamo: da li će ova usluga biti pristupačna osobama sa invaliditetom, da li će ugroziti samohrane majke, da li će uključiti Rome i druge manjine, kakav će uticaj imati na djecu i mlade, a kakav na penzionere i starije.

Naša stranka već petu godinu radi na osnovu Programa rada koji je utemeljen na Univerzalnoj deklaraciji o ljudskim pravima UN-a. Naše članske kartice sadrže tu istu deklaraciju. Mislim da smo u posljednje četiri godine političkog rada u opštinama diljem BiH, te u kantonu i Domu naroda FBiH pokazali da nam taj program ne stoji samo u ladici, već da se svaki istupom, svakom analizom pristiglih vijećničkih i poslaničkih materijala čvrsto držimo na strani onih koji su diskriminisani ili za koje društvo nije stvorilo jednake mogućnosti za učešće u svakodnevnom životu.

Radiosarajevo.ba: Koji su Vaši konkretni planovi za poboljšanje života u Vašoj lokalnoj zajednici?
Somun-Krupalija: Moji konkretni planovi su: sigurnost, partnerstvo sa poduzetnicima i poduzetnicama i jednake mogućnosti za osobe sa invaliditetom...

Sigurnost – na ulicama, na trotoarima, na putu do škole i u školi, sigurnost u našim kućama i domovima. Raditi konkretne projekte u saradnji sa policijskim upravama kojim će se trenutni problemi otkloniti i naša opština postati jedna od najsigurnijih u zemlji. Podržavati otvaranje manjih, privatnih azila za pse koji će pored zbrinjavanja imati veterinarsku redovnu podršku te sterilizaciju svih pasa koji tu nađu utočište. Trentuni kapacitet azila u Prači je već premašen, puno novca je uloženo, a problem sa psima lutalicama i dalje postoji. Manji azili su humaniji prema tim životinjama a više su fleksibilni i mogu brže reagovati na zahtjeve građana da se lutalice zbrinu.

Partnerstvo sa poduzetnicima i poduzetnicama – otvoriti vrata opštine poduzetništvu, svakog mjeseca imati jedan dan za konsultacije i slušanje problema i sugestija poduzetnika i poduzetnica, te njihovih udruženja. Opština može biti partner poduzetništvu kroz skraćenje administrativne procedure i smanjenje njenih troškova. Ako otvorite firmu na području moje opštine, čim zaposlite prvu osobu vratiću vam sve administrativne takse koje ste platili. Osnovati garantne fondove za samozapošljavanje, pa ih po potrebi namjenski usmjeravati kao garantni fond za mlade, za Rome, za osobe sa invaliditetom, za poduzetnice. Podržati poduzetništvo u traženju kvalitetnih i dugoročnih tržišta u zemlji i inostranstvu, kroz sufinansiranje odlazaka na sajmove i susrete poduzetnika-ica. U saradnji sa srednjim školama i zavodima za zapošljavanje, finansirati obrazovanje kadrova koji su neophodni za određene grane industrije ili usluga. Otvoriti poslovne inkubatore, sa prostorijama za poduzetništvo i konsultantskim uslugama za nove i buduće firme. Ovim će se povećati promet firmi, omogućiti njihovo širenje proizvodnje i usluga, te stvoriti nova radna mjesta u Opštini Centar.

Jednake mogućnosti za osobe sa invaliditetom – biti primjer kako se primjenjuje Politika u oblasti invalidnosti u BiH i Federalna strategija izjednačavanja mogućnosti osoba sa invaliditetom – od pristupačnosti cijlele opštine, ne samo kada su u pitanju rampe i liftovi (od kojih neki u Opštini Centar nikako ne rade), već i usluge znakovnih tumača, audio materijala, pojednostavljenih informacija. Podrška postojećim organizacijama osoba sa invaliditetom, koje, u nedostatku vladinih programa, pružaju usluge svojim korisnicima i korisnicama. Stroga inspekcijska provjera svih zgrada koje se grade ili su izgrađene na području opštine iz perspektive njihove pristupačnosti.

Nedodirljiva administracija

Radiosarajevo.ba: Šta biste izdvojili kao najveći problem stanovnika Vaše općine?
Somun-Krupalija: U svakodnevnom kontaktu sa stanovnicima Opštine Centar znam da su najveći problemi oni kojima sam se odlučila baviti: sigurnost, nezaposlenost, nepristupačnost – jer je moj program Naše stranke za Opštinu Centar zasnovan na tome što čujem od građana i građanki. Veliki problem je i to što je opština izgubila direktan kontakt sa građanima, stvorio se veliki jaz, gdje je s jedne strane administracija, koja je nedodirljiva i koja može i ne mora raditi svoj posao, a s druge strane građanke i građani koji su izgubili svaku moć kontrolisanja svojih sredstava koja ulažu kroz poreze i izdvajanja, koji se tretiraju kao da mole umjesto da zahtijevaju svoja prava. Građani su obespravljeni i od strane utroška budžeta, nad kojim opštinsko vijeće ima sve manje kontrole, a i institucija načelnika, koja novcem raspolaže kao da je u pitanju firma a ne lokalna samouprava, su isto tako izgubili svoj autoritet od snažnih stranačkih interesta i uplitanja u pitanja lokalne politike.

Za kraj vas pozivam da zajedno izađemo na izbore 7. oktobra, ako niste mislili glasati, ja vas molim da izađete na izbore i da date glas Našoj stranci i da mi date priliku da zajedno ovu opštinu učinimo sigurnom, urednom, jednakom za sve, opštinom kojom se ponosimo i u kojoj nema nezaposlenih niti nejednakih stanovnika.


Čitajte intervjue s ostalim kandidatima