Letovi u BiH i dalje otkazani

Svi letovi sa sarajevskog aerodroma i dalje su otkazani iako je vazdušni prostor iznad BiH djelimično bio otvoren za saobraćaj.

Potvrdio je to Nezavisnim dežurni dispečer na Međunarodnom aerodromu Sarajevo navodeći da je juče u jutarnjim časovima djelimično otvoren prostor u južnom dijelu zemlje, ali da avioni nisu letjeli zbog toga što dolaze iz pravca gdje je vazdušni prostor potpuno zatvoren.

Aktiviranje vulkana na Islandu, koji je pepeo izbacivao i do 11 kilometara u vazduh, prouzrokovalo je ogromne probleme širom Evrope, a oni nisu zaobišli ni BiH koja je već u subotu morala zatvoriti vazdušni saobraćaj.

Na sarajevskom aerodromu veliki broj putnika među kojima najviše onih koji su čekali let u Instanbul. Bh. građani su imali prepreke i na drugim aerodromima u regionu.

Zbog paralize vazdušnog saobraćaja u regionu i Evropi je tražena karta više na autobuskim i željezničkim stanicama, dok u sarajevskoj autobuskoj stanici potvrđuju da su najveće gužve na linijama koje voze u Njemačku i skandinavske zemlje.

Kisele kiše

Stručnjaci upozoravaju da kolaps vazdušnog saobraćaja nije jedini problem jer se zbog velike količine pepela u vazduhu otvara mogućnost padanja tzv. kisele kiše. Iako takva kiša može da nanese štetu u prirodi, stručnjaci nas uvjeravaju da stanovništvo nije ugroženo.

Dragan Mandić, stručnjak Poljoprivrednog instituta RS, kaže da kisele kiše nisu rijetkost i da sve zavisi od koncentracije kiselina i nekih teških metala kao što su kadijum i olovo u tom pepelu.

"Posljedice kisele kiše zavise od koncentracije kiselina i teških metala u pepelu, a neke od posljedica mogu biti pojava ožegotina na lišću, deformacije voća i manjeg prinosa", kazao je Mandić.

Iz Svjetske zdravstvene organizacije saopštili su da nisu sigurni koliko bi posljedice erupcije mogle uticati na zdravstveno stanje pojedinaca, ali da te sitne čestice pepela mogu biti vrlo opasne po zdravlje ljudi jer prilikom udisaja mogu dosegnuti rubni dio bronhiola i pluća.

Željko Majstorović, klimatolog Hidrometeorološkog zavoda FBiH, rekao je da bi oblak vulkanske prašine mogao stići do BiH, ali da mjesta za paniku nema.

"Naše prognoze su da bi se prašina u skorije vrijeme trebala razići, ali ukoliko i dođe na područje BiH, to bi moglo biti u veoma maloj, gotovo neprimjetnoj količini", objasnio je Majstorović.

Glavobolje avio-prevoznika

Inače, avio-saobraćaj u većem dijelu Evrope i juče je, četvrti dan, bio paralizovan, a oblak pepela koji se širio donosio je avio-prevoznicima ogromne gubitke, izazvao prekid poštanskih isporuka, otkazivanje ministarskih sastanaka EU, dok je veliki broj putnika ostao bez prevoza. Evropski avio-prevoznici koji trpe velike gubitke zbog potpune paralize saobraćaja počeli su tražiti pomoć od EU. Pretpostavlja se da su dnevni gubici dostigli oko 200 miliona eura po kompaniji. Po evropskim propisima, putnici u slučajevima otkazivanja ili kašnjenja leta imaju pravo na piće, hranu, smještaj, novčanu naknadu ili im treba omogućiti prevoz nekom drugom rutom ili drugim prevoznim sredstvima.

Haos u avionskom saobraćaju u Evropi nastao je zbog straha da bi moglo doći do nesreće ukoliko bi avioni prošli kroz oblake pepela koje je izbacio vulkan podno glečera na Islandu. Meteorolozi ne predviđaju smirivanje vjetra, što će vazduhoplovstvu u Evropi zadati dodatne glavobolje.

Do juče su 23 države Evrope uvele potpuna ili djelimična zatvaranja svojih aerodroma, a otkazano je na hiljade letova.

Britanski vazdušni prostor bio je zatvoren za letove sinoć do kasno u noć, a nijedan aerodrom u Francuskoj neće raditi bar danas do osam časova. U Rusiji su svi aerodromi otvoreni.

U Hrvatskoj su juče otvoreni aerodromi u Zadru, Splitu i Dubrovniku, a vazdušni prostor u nadležnosti agencija za kontrolu leta Srbije i Crne Gore biće zatvoren sve dok se ne steknu uslovi za njegovo potpuno ili djelimično otvaranje.

Otkazano je skoro 84 posto letova američkih avio-kompanija u Evropu i iz nje.

Probni let

Holandska avio-kompanija KLM saopštila je da su prvi probni letovi, koje je obavila juče, pokazali da vulkanski pepeo sa Islanda nije prouzrokovao štetu, niti bilo kakve probleme, pa su najavili da će izvršiti još devet probnih letova. I druge evropske avio-kompanije najavile su probne letove, koje izvode bez putnika.

Austrijske avio-kompanije AUA i "Flajniki" kritikovale su potpuno zatvaranje vazdušnog prostora iznad Austrije. Ove dvije kompanije ne vjeruju da vulkanski pepeo predstavlja opasnost po avio-saobraćaj.

Erupcija bi mogla potrajati i narednih dana

Vulkanolozi na Islandu sa oprezom govore da se aktivnost vulkana na glečeru Ejafjalajokul lagano smiruje. Ipak, kažu da su eksplozivne erupcije, kakva je sadašnja, neuobičajene za Island, gdje sve obično ostaje na mirnom izlivanju lave. Erupcija nije stala, nego bi mogla da potraje narednih dana i sedmica, pa čak i više mjeseci.

Vulkan Ajafjalajokul, koji se nalazi ispod glečera na jugu Islanda, oko 150 kilometara istočno od glavnog grada javika, aktiviran je krajem marta, a eksplozivna erupcija je počela u srijedu, 14. aprila.

Posljednji put kada je taj vulkan proradio, 1822. godine, erupcija je trajala 18 mjeseci.

Njemački naučnici pokušaće da izmjere količinu vulkanskog pepela u atmosferi, saopštio je državni Centar za istraživanja aeronautike i svemira.
Srušio se avion

Dvije osobe su poginule kada se mali avion srušio u pokrajini Hampshire u Engleskoj, a policija istražuje da li je vulkanski pepeo uzrok nesreće.

Istraživački tim za avionske nesreće (AAIB), takođe, je poslao svoje istraživače na mjesto nesreće da utvrde razloge pada aviona.

Vezano: Zatvoren zračni prostor iznad BiH