Ovdje je nekada živjela sarajevska elita: Naselje vila koje i danas čuva tajne prošlosti

Jeste li znali da je u Sarajevu tokom austrougarske vladavine postojalo elitno naselje raskošnih vila u kojima je živjela tadašnja društvena elita?

Nakon 1878. i dolaska Austro-Ugarske, Sarajevo je prošlo kroz plansku modernizaciju i "europeizaciju". Počele su se graditi reprezentativne privatne kuće i vile za bogate trgovce, industrijalce i visoke činovnike.

Novi identitet

Arhitekti tog vremena su uveli historizam, secesiju i eklektiku, čime je grad dobio sasvim novi urbani identitet.

Početkom 20. stoljeća takve vile su postale simbol nove građanske klase. Najveći dio njih bio je smješten u naselju Kovačići, koje je zamišljeno kao mirna "vrtna zona" s vilama, zelenilom i širokim parcelama, po uzoru na tada moderne srednjoeuropske gradove.

Nekoliko takvih vila postoji i danas, te predstavljaju svjedočanstvo jednog vremena. Radi se o objektima koji su pod zaštitom kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa, a iz Kantonalnog zavoda su nam dali više informacija o njima.

"Vila Lepa u ulici Emerika Bluma broj 16 građena je u stilu secesije. Arhitektonska vrijednost objekta je degradirana dogradnjama u zoni krova i zatvaranjem otvora na bočnoj fasadi. Medutim, iako je objekat pretrpio određene stepene degradacije od strane čovjeka, njegova osnovna vrijednost za prostorni identitet ne može biti zanemarena, stoga se valorizira kao objekat visoke arhitektonske i ambijentalne vrijednosti.

Rijedak primjer

Vila Mara u ulici Ljubljanska broj 12 građena je u romantičarskom alpskom stilu. Promjenu ovog stila na (preživjelim) austrougarskim stambenim vilama unutar naselja Kovačići ne nalazimo, zbog čega vila Mara, pored svoje arhitektonske vrijednosti, posjeduje i tu posebnost.

Vila u ulici Trnovska 9, izgrađena je u stilu secesije, posjeduje višestruke kulturno-historijske vrijednosti. Pored opće arhitektonske vrijednosti koju ovakvi reprezentativni objekti tradicionalno imaju, ova vila se posebno izdvaja kao rijedak sačuvani primjer ovog tipa gradnje posebno u kontekstu što su Kovačići nekada bili prepoznatljivi po nizu reprezentativnih gradskih vila iz austrougarskog perioda, od kojih je danas sačuvan tek manji broj, što dodatno naglašava značaj ove građevine", rečeno nam je iz Kantonalnog zavoda za zaštitu kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa Sarajevo.

Ove kuće nisu samo lijepe stare zgrade, one su dokaz urbanističke transformacije Sarajeva nakon 1878. godine. Sarajevo je prvi put dobilo plansku rezidencijalnu četvrt, uveo se koncept "stanovanja u zelenilu", promijenila se kultura življenja - od orijentalne mahale ka srednjoeuropskom modelu.

Kovačići su tada bili ono što bismo danas nazvali elitno prigradsko naselje, nešto poput današnjih rezidencijalnih zona.